Komut Doğrulamanın Amacı

SCADA sistemleri, operatörlerin endüstriyel prosesleri izlemesine ve gerektiğinde prosese müdahale etmesine olanak sağlayan yazılım sistemleridir. Bu müdahaleler çoğunlukla buton, giriş kutusu, seçim kutusu, slider, kesici ve benzeri kullanıcı kontrolleri üzerinden gerçekleştirilir.

Operatör tarafından gönderilen bir komutun yanlış olması veya hatalı bir değerin kontrolcüye aktarılması; proses güvenliği, sistem kararlılığı ve veri bütünlüğü açısından istenmeyen sonuçlara neden olabilir. Bu nedenle kritik işlemlerde, komutun gerçekten operatör tarafından bilinçli şekilde gönderildiğinin kontrol edilmesi önemlidir.

Kullanıcı kontrollerine doğrulama mekanizmasının eklenmesi, SCADA uygulamasında komut gönderiminden önce uygulanabilecek önemli bir güvenlik ve kalite kontrol katmanıdır.

Doğrulamanın Sağladığı Faydalar

  • Hatalı veri girişlerinin engellenmesine yardımcı olur.
  • Proses dışı veya geçersiz değerlerin sisteme gönderilmesini önler.
  • Operatör kaynaklı yanlışlıkların azaltılmasına yardımcı olur.
  • Kritik komutların daha bilinçli şekilde gerçekleştirilmesini sağlar.
  • SCADA sisteminin güvenilirliğini ve işletim güvenliğini artırır.

Kullanıcı Kontrolüne Doğrulama Eklenmesi

EOS SCADA Editor içerisinde komut gönderen kullanıcı kontrollerine doğrulama eklemek için öncelikle ilgili projenin Editor yazılımına yüklenmesi gerekir.

Daha sonra doğrulama eklenmek istenen kullanıcı kontrolünün bulunduğu SCADA ekranı açılır ve ilgili kullanıcı kontrolü seçilir.

  1. Projeyi Editor'e yükleyiniz. Doğrulama eklemek istediğiniz kullanıcı kontrolünün bulunduğu SCADA ekranını açınız.
  2. Doğrulama eklenecek kullanıcı kontrolüne tıklayarak kontrolü seçiniz.
  3. Kullanıcı kontrolünün ayarları arasında bulunan Eylem ayarına tıklayınız.
  4. Açılan Eylem Ayarları penceresinde kullanıcı kontrolüne ait eylemleri inceleyiniz.
  5. Listede bulunan eylemlere yukarıdan aşağıya doğru tek tek tıklayarak İşlem değeri Write (Yazma) olan ilk eylemi bulunuz.

Önemli

Doğrulama yalnızca komut gönderen ilk Write (Yazma) eylemine eklenmelidir.

Bir kullanıcı kontrolünde birden fazla eylem bulunabilir. Bu nedenle eylemler yukarıdan aşağıya incelenmeli ve İşlem değeri Write (Yazma) olan ilk eylem üzerinde doğrulama yapılandırılmalıdır.

Doğrulama Ayarlarının Yapılması

İşlem değeri Write (Yazma) olan ilk eylem belirlendikten sonra doğrulama ile ilgili aşağıdaki ayarlar yapılmalıdır.

Ayar Yapılacak İşlem
Doğrulama İste True olarak ayarlanmalıdır. Böylece ilgili Write eylemi gerçekleştirilmeden önce kullanıcıdan doğrulama istenir.
Doğrulama Düzeyi Kullanıcıdan kaç kez doğrulama isteneceğini belirleyen değerdir. Girilen sayı kadar doğrulama işlemi gerçekleştirilir.

Örneğin doğrulama düzeyi 1 ise kullanıcıdan bir kez doğrulama alınır ve doğrulama başarılı olduğunda komut gönderilir.
Doğrulama Mesajı Doğrulama sırasında kullanıcının karşısına çıkarılacak mesajdır. Kullanıcıya yapılacak işlemin niteliğini açık ve anlaşılır şekilde bildirmek amacıyla kullanılmalıdır.

Bu alan boş bırakılırsa kullanıcıya standart doğrulama sorusu gösterilir.

Ayarlar tamamlandıktan sonra ilgili ayarların saklanması için Kaydet butonuna tıklanmalıdır.

Son olarak proje kaydedilerek işlem tamamlanmalıdır.

Doğrulama Mesajının Kullanımı

Doğrulama mesajı, operatöre gerçekleştirmek üzere olduğu işlemi açıkça hatırlatmak amacıyla kullanılabilir. Özellikle kritik komutlarda mesajın yalnızca genel bir soru yerine gerçekleştirilecek işlemi açıklaması, operatörün komutu bilinçli şekilde değerlendirmesine yardımcı olur.

Örnek doğrulama mesajları

  • Kesiciyi açmak istediğinizden emin misiniz?
  • Pompayı çalıştırmak için komut gönderilecek. Devam etmek istiyor musunuz?
  • Girilen set değeri kontrolcüye gönderilecektir. İşlemi onaylıyor musunuz?

Bu yaklaşım, doğrulama mekanizmasının yalnızca bir engelleme penceresi olarak değil, aynı zamanda operatöre gerçekleştirilecek işlemi tekrar hatırlatan bir kullanıcı farkındalık mekanizması olarak kullanılmasına olanak sağlar.

KESICI Kullanıcı Kontrollerinde Doğrulama

KESICI kullanıcı kontrollerinde doğrulama ayarlarının yapılandırılması diğer komut gönderen kullanıcı kontrollerinden biraz farklıdır.

KESICI kullanıcı kontrolünde doğrulama ayarları doğrudan kullanıcı kontrolünün ayarları tablosunda görüntülenmektedir. Bu nedenle doğrulama ayarları, Eylem penceresi üzerinden değil, ilgili kullanıcı kontrolünün kendi ayarları üzerinden yapılmalıdır.

KESICI kontrolünde Açık ve Kapalı durumları için ayrı ayrı doğrulama mesajları tanımlanabilir.

KESICI için dikkat edilmesi gerekenler

Açık ve Kapalı komutlarının birbirinden bağımsız işlemler olduğu dikkate alınmalı ve her iki durum için gerekli doğrulama mesajları ayrı ayrı tanımlanmalıdır.

Doğrulamanın Geçerli Olduğu Kontroller

DİKKAT

Doğrulama mekanizması yalnızca komut gönderen kullanıcı kontrolleri için geçerlidir.

Örneğin;

  • BUTON
  • SLIDER
  • KESICI AÇ / KAPA
  • Kontrolcüye Write (Yazma) işlemi gerçekleştiren diğer kullanıcı kontrolleri

Salt görüntüleme amacıyla kullanılan ve kontrolcüye herhangi bir komut göndermeyen kullanıcı kontrollerinde bu doğrulama mekanizmasının kullanılması söz konusu değildir.

Kritik Uyarı

DİKKAT: Yalnızca İlk Write Eylemine Doğrulama Ekleyiniz

Komut gönderen bir kullanıcı kontrolünde birden fazla eylem bulunabilir. Bu durumda doğrulama ayarı, İşlem değeri Write (Yazma) olan ilk eyleme eklenmelidir.

Doğrulamanın birden fazla Write eylemine eklenmesi, kullanıcıdan gereğinden fazla doğrulama istenmesine neden olabilir.

Bu nedenle eylemler yukarıdan aşağıya incelenmeli ve doğrulama yalnızca ilk Write eylemi üzerinde yapılandırılmalıdır.

İşlemin Özeti

  1. Projeyi EOS SCADA Editor'e yükleyiniz.
  2. İlgili SCADA ekranını açınız.
  3. Komut gönderen kullanıcı kontrolünü seçiniz.
  4. Eylem ayarlarını açınız.
  5. Write (Yazma) işlemine sahip ilk eylemi bulunuz.
  6. Doğrulama İste değerini True yapınız.
  7. Doğrulama Düzeyini belirleyiniz.
  8. Gerekirse Doğrulama Mesajını tanımlayınız.
  9. Ayarları kaydediniz.
  10. Projeyi kaydederek işlemi tamamlayınız.
← Bir Önceki Sayfaya Dön