OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE), EOS SCADA'nın klasik gösterim kontrollerinden farklı olarak işlem gerçekleştirmek amacıyla tasarlanmış özel bir kullanıcı kontrolüdür. Kontrolün yapılandırılmasına göre belirli bir zaman aralığında işlem başlatabilir, belirli bir saatte çalışabilir, veri yazabilir veya script ve program çalıştırabilir.

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)'in güçlü tarafı, SCADA içerisindeki veriler ile dışarıdaki hesaplama veya uygulama dünyası arasında iki yönlü bir işlem akışı kurulabilmesidir. EOS SCADA tarafından seçilen veriler giriş parametreleri olarak script veya dış programa aktarılabilir; işlem sonucunda elde edilen çıkış parametreleri ise yeniden SCADA verileriyle ilişkilendirilebilir.

Böyle bir yapı; periyodik hesaplamalar, veri dönüştürme, özel algoritmalar, harici analiz yazılımları ve kullanıcı tarafından geliştirilen karar destek uygulamaları için bir entegrasyon noktası oluşturabilir. Kullanıcının verdiği tasarım kapsamında bu yaklaşım, yapay zekâ yazılımları gibi dış hesaplama bileşenlerinin SCADA verileriyle etkileşimli senaryolarda kullanılmasına da imkân verir.

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE) kullanıcı kontrolünün temel yapılandırma özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu özellikler kontrolün çalışma çevrimini, işlem davranışını, eşik değerini, komut biçimini ve yetkilendirme düzeyini belirleyen ana parametreleri kapsar.

FMForceType, OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)'in ne yapacağını belirleyen temel Seçenekler Kümesidir. Bu yapı yalnızca komut gönderme amacıyla sınırlı değildir. Özellikle Runscript ve Runprogram seçenekleri, EOS SCADA'yı dış hesaplama ve uygulama bileşenleriyle bütünleştiren güçlü bir çalışma modeli oluşturur.

ForceInterval, OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)'in işlemi ne sıklıkta gerçekleştireceğini belirler. Böylece aynı kontrol; tarama çevrimi seviyesinde, dakika bazında, saatlik, günlük veya belirli bir saat ve dakika değerinde çalıştırılabilir.

Belirli Zamanda seçildiğinde OperationHour ve OperationMinute alanları kullanılır. Kaynak koddaki varsayılan değerler 0 saat ve 0 dakikadır.

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)'in en dikkat çekici özelliklerinden biri, EOS SCADA ile script veya dış program arasında giriş ve çıkış parametreleri üzerinden veri alışverişi kurulabilmesidir. Bu yapı sayesinde dış yazılım yalnızca çalıştırılan bir program olarak kalmaz; SCADA verisini alıp işleyebilir ve sonuçları tekrar SCADA tarafındaki işlem akışına dahil edebilir.

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)'in kullanım amacı yalnızca sabit zaman aralıklarında işlem başlatmak değildir. Kullanıcının tanımladığı işletme mantığına bağlı olarak otomatik komut veya işlem senaryoları da oluşturulabilir. Kaynak kodunda bulunan LevelThreshold alanı, kontrolün eşik tabanlı davranışlar için bir düzey değeri taşıdığını göstermektedir.

Ancak verilen kaynak kodu, koşul ifadelerinin tamamını veya koşul değerlendirme algoritmasının ayrıntılarını göstermemektedir. Bu nedenle belirli bir proses koşulunun tam olarak hangi mantıkla komuta dönüştürüldüğü konusunda kaynakta bulunmayan bir uygulama ayrıntısı varsayılmamıştır.

Runscript ve Runprogram, OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)'in sıradan bir komut kontrolünden ayrıldığı en önemli iki işlem türüdür. Bu seçenekler sayesinde EOS SCADA içerisindeki otomasyon mantığı, SCADA dışındaki yazılım bileşenleriyle birlikte çalışabilir.

Runscript — Script Koş

Runscript, ScriptName ile tanımlanan scriptin çalıştırılmasını sağlar. InputParams üzerinden SCADA verileri script tarafına aktarılabilir ve işlem sonucunda elde edilen çıktılar OutputParams yaklaşımıyla SCADA işlem akışında kullanılabilir.

Runprogram — Program Koş

Runprogram, EOS SCADA ile harici bir uygulama arasında işlem başlatma köprüsü oluşturur. Bu model; özel hesaplama yazılımları, veri dönüştürme araçları, analiz uygulamaları veya kurum tarafından geliştirilen başka programlarla entegrasyon için kullanılabilir.

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE) için AuthorizationLevel kritik bir yapılandırma alanıdır. Kaynak kodunda varsayılan değer Monitor (İzleme) olarak tanımlanmıştır; ancak kontrolün komut ve işlem üretebilmesi nedeniyle gerçek proje ortamında yetki modelinin operasyonel ihtiyaçlara göre dikkatle belirlenmesi gerekir.

Endüstriyel HMI/SCADA uygulamalarında komut kaynaklarının ayrıştırılması, yetkilendirme ve gerektiğinde imza/onay mekanizmaları önemli güvenlik tasarım konularıdır. Rockwell Automation'ın PlantPAx dokümantasyonu da operatör, program ve harici kontrol kaynaklarını ayrı kavramlar olarak ele almakta; HMI komutları için imza gerektiren güvenlik mekanizmalarını ve interlock/permissive kontrollerini dokümante etmektedir. citeturn0search32turn0search34

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE)'in otomatik işlem üretebilmesi nedeniyle yapılandırma yalnızca “çalışıyor mu?” kontrolüyle tamamlanmamalıdır. Aşağıdaki kontrol yaklaşımı, özellikle kritik proseslerde mühendislik ve işletme ekiplerinin birlikte değerlendirebileceği temel başlıkları özetler.

OTOMATİK İŞLEM YÜRÜTÜCÜ (FORCE MACHINE), EOS SCADA içerisindeki en güçlü otomasyon odaklı özel kullanıcı kontrollerinden biri olarak değerlendirilebilecek bir yapı sunmaktadır. Beş farklı işlem türü; Veri Yaz, Saat Yaz, Planlı Veri Yaz, Script Koş ve Program Koş, kontrolün yalnızca bir komut gönderme nesnesi olmadığını açıkça ortaya koymaktadır.

Özellikle Runscript ve Runprogram seçenekleri ile InputParams / OutputParams yaklaşımının birlikte kullanılması, EOS SCADA verileri ile harici hesaplama ve uygulama bileşenleri arasında etkileşimli veri akışları kurulmasını mümkün kılar. Bu yapı; özel algoritmalar, veri analizi, dış uygulamalar ve yapay zekâ tabanlı senaryolar gibi daha gelişmiş otomasyon mimarilerinin oluşturulmasında kullanılabilir.