Genel Sistem Mimarisi

HYDRO MOBILE ve ANS'nin anlamlı ve güvenilir bilgiler üretebilmesi, altlarında çalışan EOS SCADA veri toplama ve alarm altyapısının doğru kurulmasına bağlıdır. Sistemi bir bütün olarak değerlendirdiğimizde veri akışı aşağıdaki şekilde düşünülebilir:

SAHA CİHAZLARI  →  EOS SCADA  →  SCADA EDITOR KONFİGÜRASYONU  →  EOSFastER / VERİ AKIŞI  →  LIVE EVENT  →  HYDRO MOBILE + ANS + LIVE DASH

Buradaki her katman bir sonraki katmanın ihtiyaç duyduğu bilgiyi üretir. Bu nedenle özellikle veri ve alarm modelleme aşamasında yapılan hatalar, yalnızca SCADA ekranlarını değil; HYDRO MOBILE, ANS ve diğer üst seviye modüllerin ürettiği sonuçları da etkileyebilir.

1. EOS SCADA Yazılımının Kurulumu

Sistemin temelini oluşturan ilk katman EOS SCADA'dır. HYDRO MOBILE, ANS ve diğer üst seviye çözümler için gerekli gerçek zamanlı saha verilerinin oluşturulması ve erişilebilir hale getirilmesi bu altyapı üzerinde gerçekleştirilir.

EOS SCADA'nın Temel Görevleri

  • Saha ekipmanları ile haberleşmeyi sağlamak.
  • Veri toplama, izleme ve kontrol altyapısını oluşturmak.
  • Saha verilerini anlamlı SCADA TAG'leri halinde modellemek.
  • Üst seviye modüllerin ihtiyaç duyduğu veri kaynağını sağlamak.

Kurulum aşamasında sistem mimarisi de önceden planlanmalıdır. Tek sunuculu yapı, yedekli yapı ve benzeri mimari seçeneklerin yanı sıra kullanılacak haberleşme protokolleri de tesisin ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.

Örnek haberleşme protokolleri:

Modbus • IEC 60870-5-104 • OPC / OPC UA ve tesis tarafından kullanılan diğer protokoller

2. SCADA EDITOR ile Veri ve Alarm Konfigürasyonu

EOS SCADA kurulduktan sonra tesisin gerçek yapısının sisteme tanımlanması gerekir. Bu işlem SCADA EDITOR üzerinden gerçekleştirilir.

Veri Tanımlamaları

  • Analog ve dijital noktalar tanımlanır.
  • Gerilim, akım, aktif güç, reaktif güç, seviye, debi ve benzeri ölçümler sisteme alınır.
  • Saha verileri uygun TAG yapılarıyla modellenir.
  • HYDRO MOBILE ve LIVE DASH'te gösterilecek önemli veriler belirlenir.

Alarm Tanımlamaları

  • High, High-High, Low ve benzeri limitler belirlenir.
  • Alarm öncelikleri ve önem seviyeleri atanır.
  • Alarm mesajları ve açıklamaları oluşturulur.
  • Bildirim gerektiren kritik alarmlar belirlenir.

Kritik nokta: ANS'nin doğru alarm bildirimleri üretebilmesi için alarm modeli SCADA EDITOR'de doğru ve anlamlı şekilde oluşturulmalıdır. ANS, hatalı veya eksik modellenmiş bir alarm yapısını tek başına düzeltemez.

3. EOSFastER ile Veri Toplama ve Kayıt

SCADA veri ve alarm konfigürasyonu tamamlandıktan sonra veri toplama ve kayıt süreçleri EOSFastER (Fast Event Recorder) modülü ile desteklenebilir.

EOSFastER'ın Temel İşlevleri

  • Yüksek çözünürlüklü veri kaydı.
  • Olay bazlı kayıt.
  • Zaman senkronizasyonlu veri arşivleme.
  • Performans ve olay analizleri için veri altyapısı oluşturma.

Böylece tesis içerisinde meydana gelen değişimler yalnızca anlık olarak izlenmekle kalmaz; geçmişe dönük inceleme, olay analizi ve performans değerlendirmeleri için kullanılabilecek bir veri altyapısı da oluşturulur.

4. EOS LIVE EVENT Platformu

Veri akışı sağlandıktan sonra EOS LIVE EVENT platformu devreye alınarak gerçek zamanlı olay ve alarm izleme altyapısı oluşturulur.

  • Gerçek zamanlı olay izleme.
  • Alarm yönetimi.
  • Operasyonel farkındalığın artırılması.
  • Üst seviye bildirim ve mobil erişim çözümlerine veri sağlanması.

LIVE EVENT burada yalnızca bir görüntüleme katmanı değil, EOS SCADA'dan gelen olay ve alarm bilgilerinin üst seviye kullanım için anlamlı hale getirildiği önemli bir entegrasyon katmanıdır.

5. HYDRO MOBILE

HYDRO MOBILE, HES tesislerindeki SCADA verilerine mobil cihazlar üzerinden erişim sağlamak amacıyla kullanılabilir. Böylece tesis personeli, SCADA merkezinden fiziksel olarak uzakta olsa bile belirlenen verilere ve operasyonel bilgilere mobil ortamdan erişebilir.

Başlıca Kullanım Alanları

  • Mobil cihazlar üzerinden SCADA verilerine erişim.
  • Gerçek zamanlı tesis izleme.
  • Önemli ölçüm ve durum bilgilerinin hızlı görüntülenmesi.
  • Operasyonel karar alma süreçlerinin desteklenmesi.

HYDRO MOBILE'ın doğru çalışması için: Mobil arayüzde gösterilecek verilerin SCADA EDITOR tarafında doğru TAG'lerle modellenmiş ve üst seviye erişim katmanına doğru şekilde aktarılmış olması gerekir.

6. Alarm Notification System (ANS)

Alarm Notification System (ANS), SCADA alarm ve olaylarının belirlenen kullanıcılara farklı iletişim kanalları üzerinden ulaştırılması için kullanılabilir.

Başlıca İşlevler

  • Alarm durumlarında otomatik bildirim.
  • SMS, e-posta, Telegram ve benzeri bildirim kanallarının kullanılması.
  • Kullanıcı ve iletişim gruplarına göre bildirim yönetimi.
  • Alarm eskalasyon senaryolarının uygulanması.
  • Kritik olaylarda ilgili personelin hızlı şekilde bilgilendirilmesi.

ANS'nin başarısı, büyük ölçüde SCADA EDITOR tarafında oluşturulan alarm modelinin kalitesine bağlıdır. Bu nedenle her alarmın bildirim gerektirip gerektirmediği, hangi gruba gönderileceği ve kritikliği önceden belirlenmelidir.

7. LIVE DASH – Canlı Dashboard

LIVE DASH, EOS SCADA sisteminden elde edilen verilerin görsel olarak izlenmesini ve analiz edilmesini sağlayan dashboard katmanıdır.

  • Gerçek zamanlı veri görselleştirme: Veriler grafikler, göstergeler ve tablolar üzerinden izlenebilir.
  • Özelleştirilebilir dashboard tasarımı: İhtiyaca göre trend, KPI, durum ve performans ekranları oluşturulabilir.
  • KPI ve performans izleme: Tesis üretimi ve kritik performans göstergeleri takip edilebilir.
  • Web tabanlı erişim: Uygun yapılandırmayla farklı cihazlardan erişim sağlanabilir.
  • Karar desteği: Verilerin görsel hale getirilmesi, operatör ve yöneticilerin hızlı değerlendirme yapmasına yardımcı olur.

8. Entegrasyonun Önemi

HYDRO MOBILE, ANS ve LIVE DASH'in etkin kullanılabilmesi için EOS SCADA altyapısındaki bileşenlerin birbirinden bağımsız değil, tek bir veri ve olay zincirinin parçaları olarak değerlendirilmesi gerekir.

Bileşen Temel Rol Üst Seviyeye Katkısı
EOS SCADA Saha haberleşmesi ve temel SCADA altyapısı Gerçek zamanlı saha verisinin oluşturulması
SCADA EDITOR Veri, TAG ve alarm modelleme Verilerin ve alarmların anlamlı hale getirilmesi
EOSFastER Veri ve olay kayıt altyapısı Geçmişe dönük analiz ve performans çalışmaları
LIVE EVENT Gerçek zamanlı olay ve alarm izleme HYDRO MOBILE ve ANS için olay/veri erişimi
HYDRO MOBILE Mobil SCADA erişimi Saha ve tesis personeline mobil izleme
ANS Alarm bildirimleri Yetkili personele hızlı alarm iletimi
LIVE DASH Veri görselleştirme KPI, trend ve operasyonel karar desteği

9. Başarılı Bir Kurulum İçin Temel Bağımlılıklar

  1. EOS SCADA altyapısı kurulmalıdır. Saha cihazlarıyla haberleşme ve temel veri toplama sağlanmalıdır.
  2. SCADA EDITOR ile veri modeli oluşturulmalıdır. TAG'ler ve ilgili ölçüm noktaları doğru tanımlanmalıdır.
  3. Alarm modeli oluşturulmalıdır. Limitler, öncelikler ve alarm mesajları doğru belirlenmelidir.
  4. Veri ve olay akışı doğrulanmalıdır. EOSFastER ve LIVE EVENT katmanlarının ihtiyaç duyduğu veri akışı kontrol edilmelidir.
  5. HYDRO MOBILE yapılandırılmalıdır. Mobil ortamda gösterilecek veriler belirlenmeli ve erişim kontrol edilmelidir.
  6. ANS yapılandırılmalıdır. Bildirim kanalları, kullanıcılar, gruplar ve alarm politikaları tanımlanmalıdır.
  7. LIVE DASH ekranları oluşturulmalıdır. Tesisin operasyonel ve performans ihtiyaçlarına uygun dashboard'lar hazırlanmalıdır.

10. Sonuç ve Özet

HYDRO MOBILE ve ANS, tek başına değerlendirildiğinde yalnızca mobil erişim veya alarm bildirim uygulamaları gibi görünse de gerçek değerlerini EOS SCADA altyapısı ile entegre çalıştıklarında ortaya çıkarır.

EOS SCADA KURULUMU

SCADA EDITOR: VERİ + TAG + ALARM MODELİ

EOSFastER: VERİ / OLAY KAYDI

LIVE EVENT: GERÇEK ZAMANLI OLAY VE ALARM

HYDRO MOBILE + ANS + LIVE DASH

Bu zincirin herhangi bir halkasında oluşan eksiklik veya yanlış yapılandırma, üst seviye sistemlerin güvenilirliğini ve kullanım değerini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle HYDRO MOBILE ve ANS projeleri planlanırken yalnızca son kullanıcı uygulamalarına değil, bunların altında çalışan EOS SCADA veri, alarm ve olay altyapısına da aynı önem verilmelidir.

Özellikle HES işletmelerinde amaç yalnızca alarmı bir mobil cihaza göndermek veya bir değeri ekranda göstermek değil; sahadan alınan verinin doğru modellenmesi, anlamlandırılması, kaydedilmesi, izlenmesi ve ihtiyaç duyulan personele zamanında ulaştırılması ile uçtan uca bir operasyonel bilgi zinciri oluşturmaktır.

← Önceki İçeriğe Dön