Seviye, Limit ve Durum Göstergeleri

CYLINDER • LINEARGAUGE • ANGULARGAUGE • HALFANGULAR • BULB • THERMOMETER

EOS LIVE DASH içerisinde gösterge türleri, proses değerlerinin yalnızca sayısal olarak değil, operatörün seviye, kapasite, limit, yön ve durum bilgisini tek bakışta algılayabileceği biçimde sunulmasını sağlar. Bu yaklaşım özellikle SCADA ve enerji sistemlerinde anlık operasyonel kararların hızlandırılması açısından önemlidir.

Cylinder seviye ve doluluk, LinearGauge aralık ve eşik, AngularGauge ve HalfAngular açısal konum, Bulb durum, Thermometer ise sıcaklık ve benzeri sürekli analog büyüklüklerin sezgisel gösterimi için kullanılabilir.

Gösterge Türlerini İncele

EOS LIVE DASH seviye, limit, durum ve sıcaklık göstergeleri

Cylinder

Cylinder (Silindir) gösterge türü, bir değerin kapasiteye göre doluluk oranını üç boyutlu veya yarı üç boyutlu silindirik bir hacim üzerinden görselleştiren, özellikle seviye (level) ve miktar takibi için kullanılan bir göstergedir. SCADA ve endüstriyel izleme sistemlerinde tank, depo, silo ve rezervuarların durumunu hızlı biçimde değerlendirmek için uygundur.

Doluluk Mantığı

72 %

Silindir gövdesi içindeki doluluk seviyesi, belirlenen min–max aralığındaki değere göre yükselir veya azalır. Böylece operatör için “Ne kadar dolu?” sorusunun görsel cevabı doğrudan ortaya çıkar.

Hangi Tür Veriler İçin Uygundur?

Sıvı, gaz veya katı seviye ölçümleri
Kapasite kullanım oranları
Depo ve tank doluluk değerleri

Örnekler

Yakıt tankı doluluğu (%)
Su deposu seviyesi (m / %)
Kimyasal tank seviyesi
Kül / kömür silosu doluluğu

Temel Bileşenler

Silindir Gövdesi: 3D veya yarı 3D görünüm ile fiziksel tank hissi verir.
Doluluk Seviyesi: Değere bağlı olarak yukarı veya aşağı hareket eder; statik veya animasyonlu olabilir.
Ölçek (Scale): Min–max değerleri yüzde veya gerçek birimlerle ifade eder.
Renk Bölgeleri: Normal, düşük ve kritik seviyeleri farklı görsel durumlarla ayırt eder.

SCADA ve Enerji Sistemlerinde Kullanımı

Elektrik Üretim Tesisleri: Yakıt yağı tankı seviyesi, soğutma suyu rezervuarı, kimyasal dozaj tankları
Termik & Gaz Santralleri: LNG / doğalgaz tankları, kazan besi suyu tankı, kül ve atık siloları
Dağıtım & Altyapı: Su arıtma tesisleri, basınçlı hava tankları

LinearGauge

LinearGauge (Doğrusal Gösterge), bir değerin belirli bir min–max aralığı içerisindeki konumunu düz bir eksen üzerinde gösteren, sade fakat son derece etkili bir görselleştirme aracıdır. Özellikle eşik takibi, kapasite kullanımı ve performans izleme için uygundur.

Aralık Üzerindeki Anlık Konum

78 %

Gösterge yatay veya dikey bir eksen üzerinde dolgu çubuğu, marker veya pointer kullanabilir. Mantık olarak bir yük çubuğu veya dijital termometre gibi çalışır.

Hangi Tür Veriler İçin Uygundur?

Sürekli değişen ölçümler
Min–max aralığı net olan değerler
Eşik ve limit takibi

Örnekler

Bara yüklenme oranı (%)
Kazan basıncı (bar)
Hat akımı (A)
CPU / sistem yükü (%)

Temel Bileşenler

Ölçek: Minimum–maksimum değer ve gerçek birim veya yüzde.
Gösterge Elemanı: Dolgu çubuğu (bar fill) veya işaretçi (marker / pointer).
Eşik Bölgeleri: Normal, uyarı ve kritik alanları bantlar veya segmentler halinde gösterebilir.
Anlık Değer Etiketi: Gerektiğinde sayısal okuma eklenebilir.

SCADA ve Enerji Sistemlerinde Kullanımı

Elektrik Üretim Tesisleri: Türbin yük oranı, jeneratör çıkış gücü, verim KPI'ları
Şalt & Dağıtım: Trafo yüklenme oranı, hat akım limiti takibi
Termik & Gaz Santralleri: Kazan basıncı, buhar sıcaklığı, yakıt debisi

AngularGauge

AngularGauge (Açısal Gösterge), bir değerin dairesel veya yarı dairesel bir açı üzerinde, genellikle ibre (needle) veya yay (arc) ile gösterildiği göstergedir. Görsel olarak speedometer veya manometre gibi analog ölçü aletlerini taklit ederek anlık durum, eşik ve limit takibini kolaylaştırır.

“Şu An Neredeyiz?” Göstergesi

74 MW

İbre veya yay, değerin min–max aralığındaki konumunu doğrudan gösterir. Böylece operatör hem sayısal değeri hem de bu değerin çalışma aralığındaki yerini tek bakışta değerlendirebilir.

Hangi Tür Veriler İçin Uygundur?

Anlık ölçümler
Hızlı değişen proses değerleri
Limit ve alarm izleme

Örnekler

Türbin yükü (%)
Jeneratör gücü (MW)
Basınç (bar)
Frekans (Hz)

Temel Bileşenler

Açısal Ölçek: 180°, 240°, 270° veya 360° aralıkları; min–max değerler.
Gösterge Elemanı: İbre (needle) veya yay / dolgu (arc gauge).
Eşik Bölgeleri: Normal, uyarı ve kritik alanlar renkli yay segmentleriyle ayrılabilir.
Merkez Değer / Etiket: Anlık sayısal değer ve birim bilgisi.

SCADA ve Enerji Sistemlerinde Kullanımı

Elektrik Üretim Tesisleri: Türbin anlık yük oranı, jeneratör çıkış gücü, frekans izleme (50 Hz)
Şalt & Dağıtım: Bara gerilimi, hat akımı
Termik & Gaz Santralleri: Kazan basıncı, buhar sıcaklığı, yakıt debisi

HalfAngular

HalfAngular (Yarı Açısal), AngularGauge'in 180° yarım daire versiyonu olarak düşünülebilir. Analog ölçü aleti hissini korurken daha az yer kaplayan ve dashboard düzeninde daha kompakt kullanılabilen bir göstergedir.

Kompakt Açısal Gösterim

86 %

Genellikle soldan sağa artan 180° ölçek üzerinde ibre veya yay kullanılır. Bu yapı, ekran alanının sınırlı olduğu fakat anlık durum ve limit bilgisinin hızlı okunması gereken uygulamalarda avantaj sağlar.

Hangi Tür Veriler İçin Uygundur?

Anlık proses değerleri
Sık izlenen fakat ekran alanı sınırlı metrikler
Eşik ve alarm takibi

Örnekler

Türbin yükü (%)
Jeneratör gücü (MW)
Kazan basıncı (bar)
Şebeke frekansı (Hz)

Temel Bileşenler

Yarım Daire Ölçek: Genellikle soldan sağa artan değerler ve min–max işaretleri.
Gösterge Elemanı: İbre (needle) veya yay / dolgu (arc fill).
Eşik Bölgeleri: Normal, uyarı ve kritik seviyeler segmentler halinde ayrılabilir.
Sayısal Değer: Ortada veya altında anlık değer ve birim.

SCADA ve Enerji Sistemlerinde Kullanımı

Elektrik Üretim Tesisleri: Türbin yük oranı, jeneratör anlık gücü
Şalt & Dağıtım: Bara gerilimi, hat akımı
Termik & Gaz Santralleri: Kazan basıncı, buhar sıcaklığı

Bulb

Bulb (LED/Ampul) gösterge türü, bir sistemin veya ekipmanın durumunu çok hızlı ve sezgisel biçimde göstermek için kullanılan basit fakat etkili bir durum göstergesidir. SCADA, DCS ve endüstriyel dashboard'larda özellikle çalışıyor / duruyor / alarmda gibi ikili veya çok durumlu bilgilerin sunulmasında tercih edilir.

Durumun Anında Algılanması

RUN

Bulb göstergesi “Ne kadar?” sorusundan çok “Çalışıyor mu?” sorusuna cevap verir. LED / ampul simgesi dolu, parlak, sönük veya alarm durumunda yanıp sönen bir görsel durumla kullanılabilir.

Hangi Tür Veriler İçin Uygundur?

Boolean (0 / 1) veriler
Durum kodları (enum / state)
Alarm ve interlock durumları

Örnekler

Motor çalışıyor / duruyor
Pompa devrede / devre dışı
Alarm aktif / pasif
Haberleşme var / yok

Temel Bileşenler

LED / Ampul Simgesi: Dolu, boş, parlak, sönük veya alarm durumunda yanıp sönen yapı.
Renk Kodları: Yeşil normal / çalışıyor, kırmızı alarm / hata, sarı uyarı / beklemede, gri pasif / veri yok.
Etiket / Açıklama: Ekipman adı ve RUN, STOP, ALARM gibi durum metinleri.

SCADA ve Enerji Sistemlerinde Kullanımı

Elektrik Üretim Tesisleri: Türbin çalışıyor mu, jeneratör şebekeye bağlı mı?
Yardımcı Sistemler: Soğutma pompası durumu, yağlama sistemi aktif mi?
Şalt & Otomasyon: Kesici açık / kapalı, bara enerjili mi?

Thermometer

Thermometer (Termometre) gösterge türü, bir değerin dikey veya yatay bir kolon içindeki doluluk seviyesi olarak gösterildiği, özellikle sıcaklık ve benzeri sürekli analog büyüklüklerin izlenmesi için tasarlanmış sezgisel bir göstergedir. SCADA ve endüstriyel dashboard'larda limit, eşik ve proses durumu farkındalığı sağlar.

Fiziksel Termometre Mantığının Dijital Karşılığı

86 °C

Değer, min–max aralığına göre tüp içerisindeki doluluk seviyesiyle ifade edilir. İnsanların gerçek hayatta alışık olduğu termometre mantığının dijital ortama taşınması, göstergenin hızlı öğrenilmesini ve yorumlanmasını kolaylaştırır.

Hangi Tür Veriler İçin Uygundur?

Sürekli analog veriler
Alt–üst limitleri olan proses değerleri
Yavaş veya orta hızda değişen büyüklükler

Örnekler

Sıcaklık (°C)
Kazan suyu seviyesi (m)
Yağ sıcaklığı (°C)
Tank doluluk oranı (%)

Temel Bileşenler

Ölçek: Min / max değerler ve ara kademeler (tick marks).
Doluluk Kolonu: Mevcut değeri temsil eden kolon veya sıvı seviyesi.
Renkli Eşik Bölgeleri: Normal, uyarı ve kritik seviyelerin görsel olarak ayrılması.
Sayısal Okuma: Anlık değer ve birim bilgisi.

SCADA ve Enerji Sistemlerinde Kullanımı

Elektrik Üretim Tesisleri: Kazan suyu sıcaklığı, türbin yağ sıcaklığı
Termik & Gaz Santralleri: Baca gazı sıcaklığı, yakıt ön ısıtma sıcaklığı
Yardımcı Sistemler: Trafo yağ sıcaklığı, soğutma suyu sıcaklığı

Gösterge Türlerinin Birlikte Değerlendirilmesi

Bu göstergeler aynı amaca hizmet etmez. Doğru seçim, proses değişkeninin fiziksel anlamına ve operatörün hangi bilgiyi en hızlı algılaması gerektiğine göre yapılmalıdır. Seviye için Cylinder, aralık ve limit için LinearGauge, açısal konum için AngularGauge veya HalfAngular, durum için Bulb ve sıcaklık / sürekli analog büyüklük için Thermometer yaklaşımı öne çıkar.

Gösterge	Temel Amaç	Uygun Veri	Görsel Mantık
Cylinder	Seviye ve doluluk	Tank, rezervuar, silo	Silindirik hacim + doluluk yüksekliği
LinearGauge	Aralık ve limit takibi	Yük, akım, basınç, KPI	Doğrusal eksen + dolgu / marker
AngularGauge	Anlık konum ve limit	Güç, basınç, frekans	İbre + açısal yay
HalfAngular	Kompakt açısal gösterim	Yük, güç, basınç, frekans	180° yarım daire
Bulb	Ekipman / sistem durumu	Boolean, state, alarm	LED / ampul durumu
Thermometer	Sürekli analog büyüklük	Sıcaklık, seviye, doluluk	Kolon / tüp doluluğu

Temel seçim ilkesi: Göstergeyi yalnızca estetik görünümüne göre değil, verinin fiziksel anlamına göre seçmek gerekir. Operatörün “ne kadar dolu?”, “aralığın neresindeyiz?”, “çalışıyor mu?” veya “sıcaklık hangi seviyede?” sorularından hangisine cevap aradığı, gösterge türünün belirlenmesinde temel kriterdir.

Live Data ile Operasyonel İzleme

Bu göstergelerin SCADA ekranındaki değerleri, prosesin güncel durumunu temsil edecek şekilde Live Data ile beslenebilir. Değer değiştiğinde doluluk seviyesi, ibre, doğrusal bar, LED durumu veya termometre kolonu yeni değeri yansıtabilir. Böylece operatörün manuel yenileme yapmasına gerek kalmadan güncel proses durumu izlenebilir.

Seviye göstergeleri: Tank veya rezervuar doluluğu değiştikçe görsel seviye güncellenir.
Gauge göstergeleri: İbre veya bar, güncel değerin min–max aralığındaki konumuna taşınır.
Bulb: Boolean / state değişimlerinde görsel durum değişir.
Thermometer: Sıcaklık değiştikçe kolon doluluğu güncellenir.

Örnek: Bir trafo yüklenme oranı LinearGauge üzerinde %78 olarak gösteriliyorsa, SCADA'dan gelen yeni değer %92 olduğunda gösterge yeni konumu otomatik olarak yansıtabilir. Aynı mantıkla bir pompanın durumu STOP'tan RUN'a geçtiğinde Bulb göstergesi de yeni durumu gösterebilir.

Uygulama Notu

Not: Buradaki görseller ve örnekler, gösterge türlerinin kullanım mantığını açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Bir gösterge türünün gerçek EOS LIVE DASH sürümünde kullanılabilir olması; ilgili sürümdeki destek, veri bağlama ve görselleştirme özelliklerine bağlıdır. Desteklenmeyen bir gösterim yaklaşımı, ihtiyaç halinde gelecekte geliştirilebilir.

← Önceki İçeriğe Dön