HYDRO MOBILE
Kullanım ve Konfigürasyon Kılavuzu

Günümüzde enerji üretim tesislerinde uzaktan izleme ve hızlı müdahale önemli bir işletme ihtiyacı haline gelmiştir.

HYDRO MOBILE bu ihtiyaca cevap vererek operatörlere ve teknik personele santral verilerine zaman ve mekân bağımsız erişim imkânı sağlar.

Sistem, SCADA altyapısından aldığı verileri sade ve anlaşılır bir mobil arayüz üzerinden kullanıcıya sunar. Aynı zamanda kritik alarm durumlarının mobil cihaz üzerinden takip edilmesine olanak verir.

HYDRO MOBILE özelliğinin kullanılabilmesi için EOSliveevents.xml ayar dosyasında mobil hizmetin etkinleştirilmesi ve kullanılacak veri iletişim portunun belirlenmesi gerekir.

HYDRO MOBILE konfigürasyonunun yapılabilmesi için öncelikle MobileHES.exe yazılımının çalıştırılması gerekir.

MobileHES yazılımına iki farklı yöntemle erişilebilir:

1. LIVE EVENTS üzerinden çalıştırma: LIVE EVENTS yazılımı açılır ve HIZLI BAŞLAT menüsünden Mobil Hidro Tasarım Paneli seçilir.
2. Doğrudan çalıştırma: LIVE EVENTS klasörü altında bulunan MobileHES.exe dosyasına çift tıklanarak program başlatılır.

MobileHES ana arayüzü, HYDRO MOBILE sisteminin farklı yapılandırma işlemlerini gerçekleştirmek üzere 5 temel panelden oluşmaktadır.

1. Genel Bilgiler Giriş Paneli

   Santral adı, ünite sayısı ve maksimum göl kotu gibi temel santral bilgilerinin girildiği bölümdür.

2. Ünite Seçim Paneli

   Veri ve alarm konfigürasyonu yapılacak ünitenin seçilmesini sağlar. Seçilen üniteye bağlı yapılandırma alanları aktif hale gelir.

3. Veri Seçim ve Filtreleme Paneli

   SCADA projesinde tanımlı gerçek ve sanal verilerin listelendiği bölümdür. Filtreleme özelliği sayesinde çok sayıda veri arasından istenen veri hızlı şekilde bulunabilir.

4. Alarm Seçim ve Filtreleme Paneli

   Mobil ekranda görüntülenecek alarm türlerinin, konumlarının, gruplarının ve seviyelerinin belirlenmesini sağlar.

5. SCADA Veri ve Alarm Eşleştirme Paneli

   SCADA'da tanımlı TAG ve ALARM öğelerinin HYDRO MOBILE ekranındaki karşılıklarıyla ilişkilendirildiği bölümdür.

Konfigürasyonun ilk aşamasında santrale ait temel bilgilerin doğru şekilde tanımlanması gerekir.

• Santral Adı: İzlenecek santralin adını belirtir.
• Ünite Sayısı: Sistemde tanımlanacak toplam ünite sayısını belirtir.
• Maksimum Göl Kotu: Hidrolik referans olarak kullanılacak maksimum su seviyesini belirtir.

Bu bilgilerin doğru girilmesi, sonraki aşamalarda gerçekleştirilecek ünite bazlı veri ve alarm yapılandırmalarının sağlıklı şekilde yapılabilmesi açısından önemlidir.

HYDRO MOBILE'in temel çalışma mantığı, SCADA sisteminde bulunan verilerin mobil ekrandaki anlamlı parametrelerle eşleştirilmesine dayanır.

Ünite Seçim Panelinden işlem yapılacak ünite seçildiğinde, ilgili ünitenin veri alanları aktif hale gelir.

Varsayılan olarak aşağıdaki parametreler kullanılabilir:

• Ünite Kurulu Gücü – MW
• Ünite Statüsü – Çalışıyor / Duruyor
• Aktif Güç – MW
• Reaktif Güç – MVar
• Bara Gerilimi – kV
• Generatör Akımı – kA
• Güç Faktörü – cos φ
• Göl Seviyesi – mt
• Kuyruk Suyu Seviyesi – mt
• Debi – m³/sn
• Verim – %
• Kesici Durum – 0/1
• Alarm Filtreleri

1. Üniteyi seçiniz. Ünite Seçim Panelinden yapılandırılacak üniteyi belirleyiniz.
2. SCADA verisini bulunuz. Veri Seçim ve Filtreleme Panelinden ilgili SCADA verisini seçiniz.
3. Veriyi parametreye atayınız. Seçilen verinin atanacağı veri kutusunun yanında bulunan butona tıklayınız.
4. Tüm parametreleri eşleştiriniz. Aynı işlem her parametre ve her ünite için ayrı ayrı gerçekleştirilmelidir.

Bu renk kodlaması sayesinde kullanıcı, çok sayıda parametrenin bulunduğu projelerde hangi alanların tamamlandığını ve hangilerinin henüz yapılandırılmadığını hızlı biçimde görebilir.

Her parametrenin HYDRO MOBILE ekranında gösterilip gösterilmeyeceği AKTİF seçeneği ile belirlenebilir.

• Parametrenin mobil ekranda görüntülenmesi isteniyorsa AKTİF kutusu işaretlenmelidir.
• Parametrenin görüntülenmesi istenmiyorsa AKTİF seçimi kaldırılmalıdır.

Böylece farklı tesis veya ünite tiplerinde ihtiyaç duyulmayan parametreler mobil arayüzden kaldırılarak daha sade ve amaca yönelik bir izleme ekranı oluşturulabilir.

HYDRO MOBILE üzerinde canlı grafiklerde gösterilecek veriler GR1 ve GR2 seçimleri üzerinden belirlenir.

• GR1: Birinci canlı grafikte gösterilecek verileri belirler.
• GR2: İkinci canlı grafikte gösterilecek verileri belirler.

Her bir grafik için en fazla 2 veri atanabilir.

• Grafik 1 kullanılacaksa Grafik 1 Seçim işaretlenmelidir.
• Grafik 2 kullanılacaksa Grafik 2 Seçim işaretlenmelidir.

Grafiklerin zaman ekseninde göstereceği süre ise Canlı Grafik Zaman Aralığı parametresi ile dakika cinsinden belirlenir.

SCADA sistemlerinde çok sayıda alarm tanımlı olabilir. Bu alarmların tamamının mobil ekranda gösterilmesi, kullanıcı için gereksiz bilgi yoğunluğuna ve takip zorluğuna neden olabilir.

Alarm Seçim ve Filtreleme Paneli kullanılarak görüntülenecek alarm kapsamı ayrıntılı şekilde belirlenebilir.

Tek Tek Alarm Seçimi

Kullanıcı alarm listesinden belirli alarmları manuel olarak seçebilir. Bu yöntem, az sayıda ve açık şekilde tanımlanmış alarmın seçilmesi için uygundur.

Metin Filtreleme

Alarm adı veya açıklamasına göre metinsel filtreleme yapılabilir. Özellikle yüzlerce alarmın bulunduğu projelerde istenen alarmın hızlı şekilde bulunmasını sağlar.

Alarm Konumuna Göre Filtreleme

SCADA projesinde tanımlanan alarm konumları filtre kapsamına alınabilir.

Örneğin Ünite 1, Ünite 2 veya Şalt gibi farklı konumlar seçilerek yalnızca ilgili bölgedeki alarmların mobil ekranda gösterilmesi sağlanabilir.

Alarm Filtre Ayar Ekranı, alarmların tür, grup ve seviye kriterlerine göre filtrelenmesine olanak sağlar.

Kullanıcı belirli bir alarm türünü, grubunu veya seviyesini filtreye dahil edebileceği gibi, istemediği alarm sınıflarını filtre dışında da bırakabilir.

Örneğin inc_Critical, inc_Mechanical veya inc_Analog ifadeleri ilgili sınıfların dahil edilmesini sağlar.

exc_Info, exc_TestAlarms veya exc_System ifadeleri ise ilgili sınıfların kapsam dışında bırakılmasını sağlar.

Alarm Filtre Ayar Ekranı aynı anda birden fazla filtreleme kriterinin kullanılmasına izin verir. Böylece oldukça özel ve hedeflenmiş alarm listeleri oluşturulabilir.

• Gereksiz alarm yoğunluğunu azaltır. Mobil ekran yalnızca ihtiyaç duyulan alarm bilgilerini gösterir.
• Operasyonel takibi kolaylaştırır. Operatör kritik durumları daha hızlı fark edebilir.
• Hedefe yönelik alarm listeleri oluşturur. Farklı ünite, konum, grup ve seviyelere göre özel alarm kapsamları tanımlanabilir.
• Mobil kullanıcı deneyimini iyileştirir. Gereksiz bilgi kalabalığı azaltılarak daha anlaşılır bir izleme ekranı oluşturulur.

Bir üniteye ait gerekli veri eşleştirmelerinin tamamı eksiksiz şekilde yapıldığında, MobileHES ekranındaki HES animasyonu aktif hale gelir.

Bu gösterge sayesinde kullanıcı herhangi bir kontrol listesine ihtiyaç duymadan konfigürasyon sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığını hızlı biçimde anlayabilir.

Animasyon aktif değilse ilgili üniteye ait bazı veri alanlarının henüz tanımlanmamış olması mümkündür. Bu durumda açık kırmızı olarak görünen veri alanları kontrol edilmelidir.

Kullanıcı, Alarm Listesinin MOBİL SCADA ekranında görüntülenmesini istemiyorsa Alarm Listesine ait AKTİF seçimini kaldırabilir.

Böylece alarm listesi mobil arayüzden kaldırılarak yalnızca gerekli veri alanlarının görüntülenmesi sağlanabilir.

HYDRO MOBILE'in mobil cihazlardan dış ağ üzerinden kullanılabilmesi için sistemin çalıştığı bilgisayara gerekli port yönlendirmelerinin yapılması gerekir.

Burada iki farklı iletişim portunun doğru şekilde yapılandırılması önemlidir:

1. LIVE EVENTS HTTP Portu

   LIVE EVENTS varsayılan olarak 80 portunu kullanır.

   <HTTPYayinPortu>80</HTTPYayinPortu>

   Bu port dış ağdan LIVE EVENTS yazılımının çalıştığı bilgisayarın iç IP adresine yönlendirilmelidir.


2. HYDRO MOBILE Veri Portu

   HYDRO MOBILE veri iletişimi için MOBILEPortu kullanılır. Önerilen değer 8085'tir.

   Dış ağdan gelen 8085 portu talepleri, LIVE EVENTS'in çalıştığı iç IP adresine yönlendirilmelidir.

Ağ ve port yönlendirme işlemleri tamamlandıktan sonra kullanıcı mobil cihazında bir web tarayıcısı açarak tesisin dış IP adresine erişebilir.

Varsayılan HTTP Portu Kullanılıyorsa

HTTP portu 80 olarak kullanılıyorsa adresin sonuna ayrıca port numarası yazılması gerekmez.

Farklı HTTP Portu Kullanılıyorsa

Farklı bir port kullanılması durumunda port numarası IP adresinden sonra iki nokta ile belirtilmelidir.

Adrese erişildiğinde kullanıcı LIVE DASH yetkilendirme ekranı ile karşılaşır.

SCADA projesinde tanımlı yetkili bir kullanıcı adı ve şifre ile giriş yapılmasının ardından HYDRO MOBILE sistemine bağlanılır.

HYDRO MOBILE'in devreye alınması, birbirini tamamlayan birkaç temel aşamadan oluşmaktadır.

1. EOSliveevents.xml dosyasında MOBILEAktif ve MOBILEPortu ayarlarını yapınız.
2. MobileHES.exe yazılımını çalıştırınız.
3. Santral adı, ünite sayısı ve maksimum göl kotunu tanımlayınız.
4. İşlem yapılacak üniteyi seçiniz.
5. SCADA verilerini ilgili mobil parametrelerle eşleştiriniz.
6. Kullanılacak parametreleri AKTİF seçeneğiyle belirleyiniz.
7. İsteniyorsa canlı grafik verilerini GR1 ve GR2 üzerinden tanımlayınız.
8. Mobil cihazda gösterilecek alarm kapsamını belirleyiniz.
9. Alarm konumu, türü, grubu ve seviyesine göre filtreleme yapınız.
10. Veri eşleştirmelerinin tamamlandığını HES animasyonu üzerinden kontrol ediniz.
11. Alarm Listesi görünürlüğünü ihtiyaca göre belirleyiniz.
12. HTTP ve MOBILE portlarının ağ üzerinde doğru şekilde yönlendirildiğini kontrol ediniz.
13. Mobil cihazdan dış IP üzerinden LIVE DASH yetkilendirme ekranına erişerek sistemi test ediniz.

HYDRO MOBILE, EOS LIVE EVENTS altyapısını kullanarak hidroelektrik santral verilerinin ve alarmlarının mobil cihazlardan izlenmesini sağlayan bütünleşik bir mobil izleme çözümüdür.

Sistemin etkin kullanılabilmesi için santral ve ünite bilgilerinin doğru tanımlanması, SCADA verilerinin mobil parametrelerle eşleştirilmesi ve mobil ekranda gösterilecek veri setinin dikkatli şekilde belirlenmesi gerekir.

Bunun yanında alarm filtrelerinin doğru yapılandırılması, kullanıcıya yalnızca ihtiyaç duyduğu kritik bilgilerin ulaştırılması açısından büyük önem taşır. Konum, alarm türü, grup ve seviye filtrelerinin birlikte kullanılması sayesinde farklı işletme ihtiyaçlarına uygun alarm listeleri oluşturulabilir.

Ağ ve port yapılandırmasının doğru yapılmasıyla birlikte yetkili kullanıcılar, santral sahasında bulunmadan canlı ünite verilerine ve alarmlara mobil cihazları üzerinden erişebilir.

EOS SCADA, HYDRO MOBILE veya teknik içerikler hakkında iletişime geçebilirsiniz.

• benanbasoglu@gmail.com
• ANKARA