CETVELLİ GÖSTERGE

EOS SCADA • ADVANCED_PB • CETVELLİ GÖSTERGE • USER CONTROL

CETVELLİ GÖSTERGE (ADVANCED_PB), analog proses değerlerinin operatöre açık, hızlı ve güvenilir şekilde sunulmasını sağlayan gelişmiş bir grafiksel gösterge kontrolüdür. Seviye, basınç, debi, sıcaklık, güç, yük oranı ve benzeri analog değerlerin izlenmesinde kullanılabilir.

Kontrol; farklı gösterge şekilleri, dolum yöntemleri, renk ve gradyan seçenekleri, desen veya resim dolgusu, cetvel, sayısal değer, birim, etiket ve limit gösterimi gibi özellikleri birlikte kullanabilir. Cetvel doğrusal göstergeden bağımsız olarak yapılandırılabilir; böylece aynı kontrol farklı proses gösterim ihtiyaçlarına uyarlanabilir.

Özellikleri Görüntüle

CETVELLİ GÖSTERGE Hakkında

CETVELLİ GÖSTERGE, EOS SCADA içerisinde ADVANCED_PB User Control tipi olarak kullanılan, proses değerlerinin grafiksel olarak görüntülenmesini sağlayan gelişmiş bir kullanıcı kontrolüdür.

Kontrol, bir proses değişkeninin yalnızca sayısal değerini göstermek yerine, bu değeri grafiksel bir gösterge üzerinde görsel olarak ifade etmek amacıyla kullanılabilir. Gösterge üzerindeki doluluk miktarı, renkler, desenler, cetvel, değer bilgisi ve etiket gibi görsel unsurlar ayrı ayrı yapılandırılabilir.

ADVANCED_PB kontrolü özellikle proses değerlerinin operatör tarafından hızlı biçimde algılanmasının önemli olduğu SCADA ekranlarında kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Değerin belirli bir alt ve üst limit içerisindeki konumu, göstergenin doluluk seviyesi ve kullanılan görsel yapı üzerinden doğrudan izlenebilir.

CETVELLİ GÖSTERGE'nin görünümü ve davranışı; gösterge şekli, doldurma yöntemi, dolgu modeli, gösterge dolum tipi, renkler, kenarlıklar, cetvel, değer gösterimi, dolgu resmi, etiket, limitler ve eğim gibi özellikler kullanılarak ayrıntılı şekilde yapılandırılabilir. Ayrıca kontrol için bir AuthorizationLevel belirlenerek kullanım yetkisi de tanımlanabilir.

Bu sayfada ADVANCED_PB kontrolünün kaynak kodunda tanımlanan değiştirilebilir özellikleri, varsayılan değerleri ve kullanılan ENUM değerleri teknik isimleriyle birlikte açıklanmaktadır. ENUM değerlerinde EOS SCADA'nın kaynak kodundaki İngilizce teknik adlandırma korunmuş, karşılıkları Türkçe olarak ayrıca gösterilmiştir.

Temel yaklaşım: CETVELLİ GÖSTERGE yalnızca bir doluluk çubuğu değildir. Gösterge şekli, cetvel, değer, etiket, limit, görsel dolgu, eğim, Action Event ve AuthorizationLevel gibi özelliklerin birlikte yapılandırılabildiği bir EOS SCADA kullanıcı kontrolüdür.

Nasıl Yapılandırılır?

CETVELLİ GÖSTERGE'nin yapılandırılması; önce kontrolün temel özelliklerinin, ardından gösterge görünümünün, cetvelin, değer ve etiket bilgilerinin, sınırların ve son olarak yetkilendirme ile olay özelliklerinin belirlenmesi şeklinde ele alınabilir.

Önerilen yapılandırma sırası

Genel: kontrol tipi, güncelleme ve sayısal gösterim ayarları.
Gösterge: şekil, dolum yöntemi, dolgu modeli ve renkler.
Cetvel: ölçek, ana/küçük aralıklar ve etiket biçimi.
Değer: sayısal değer, birim ve görünüm.
Etiket: ekipman/proses adı ve konumu.
Limit: alt ve üst değer aralığı.
Eğim ve olay: görsel geometri ve Action Event.
Yetki: AuthorizationLevel.

Genel Özellikler

CETVELLİ GÖSTERGE kontrolünün temel çalışma ve görünüm özellikleri aşağıdaki genel parametrelerle belirlenir.

Property tablosu: Her satırda teknik Property adı, EOS Türkçe karşılığı, varsayılan değer, kullanım amacı ve tipik kullanım alanı birlikte verilmiştir.

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`UCType`	Kontrol Tipi	`ADVANCED_PB`	Kontrolün EOS SCADA içindeki User Control tipini tanımlar.	Kontrolün türünün ve ADVANCED_PB yapısının tanımlandığı temel ayar.
`UpdateInterval`	Güncelleme Aralığı	`1000 ms`	Kontrolün güncelleme aralığını belirler.	Değerlerin periyodik olarak yenilendiği SCADA ekranlarında.
`DecimalPoint`	Ondalık Nokta	`0`	Sayısal değerin gösterimindeki ondalık basamak ayarını belirler.	Basınç, sıcaklık, debi, güç gibi sayısal proses değerlerinde.
`UCBackColor`	Kontrol Arka Rengi	`Transparent`	Kontrolün arka plan rengini belirler.	Gösterge ile SCADA ekranı arasındaki görsel bütünlüğü düzenlemek için.
`UCForeColor`	Kontrol Ön Rengi	`Black`	Kontrolün temel ön plan rengini belirler.	Metin ve kontrol elemanlarının genel görünümünü düzenlemek için.
`UCFont`	Kontrol Yazı Tipi	`Tahoma, 8 pt`	Kontrolün yazı tipi ayarını belirler.	Kontrol üzerindeki metinlerin okunabilirliğini düzenlemek için.

Gösterge Ayarları

Bu grup, kontrolün temel görsel yapısını belirler. Şekil, doldurma, desen, renk ve kenarlık ayarları birlikte kullanılarak gösterge görünümü oluşturulur.

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`GaugeShape`	Gösterge Şekli	`Rectangle`	Gösterge alanının geometrik biçimini belirler.	Farklı proses ekranlarında uygun gösterge geometrisini seçmek için.
`FillMethod`	Doldurma Yöntemi	`Bottomtotop`	Değere karşılık gelen dolumun yönünü/yöntemini belirler.	Dikey veya yönsel seviye göstergelerinde.
`FreeSpaceColor`	Boş Alan Rengi	`Cornsilk`	Dolum dışında kalan gösterge alanının rengini belirler.	Doluluk ile boş alanın görsel olarak ayrılması gereken göstergelerde.
`FillPattern`	Dolgu Modeli	`Wave`	Gösterge dolgusunun kullanılacak desenini belirler.	Dolgu alanının desenle ayırt edilmesinin istendiği ekranlarda.
`GaugeFillType`	Gösterge Dolum Tipi	`Horizontal`	Dolumun kullanılacak görsel tipini belirler.	Yatay, dikey, gradyan, resim veya tarama temelli gösterimlerde.
`GaugeColor1`	Gösterge Rengi 1	`Goldenrod`	Gösterge dolumunda kullanılan birinci rengi belirler.	Tek veya çok renkli gösterge tasarımlarında.
`GaugeColor2`	Gösterge Rengi 2	`Gold`	Gösterge dolumunda kullanılan ikinci rengi belirler.	İki renkli/gradyanlı gösterimlerde.
`UseBorder`	Kenarlığı Kullan	`true`	Gösterge kenarlığının kullanılıp kullanılmayacağını belirler.	Gösterge sınırlarının görsel olarak belirginleştirilmesinde.
`3DBorder`	3D Kenar Kullan	`false`	Gösterge kenarında 3D görünüm kullanımını belirler.	3D görsel stil tercih edilen gösterge tasarımlarında.
`3DDepth`	3D Derinlik Kullan	`false`	Gösterge için 3D derinlik kullanımını belirler.	Üç boyutlu görsel görünümün kullanıldığı tasarımlarda.
`3DDepthValue`	3D Derinlik Değeri	`10`	3D derinlik miktarını belirler.	3D derinlik etkin olduğunda görsel derinliğin ayarlanmasında.
`GaugeBorderColor`	Gösterge Kenarlık Rengi	`Black`	Gösterge kenarlığının rengini belirler.	Gösterge sınırının arka plandan ayrılması gereken ekranlarda.
`GaugeBorderWidth`	Gösterge Kenarlığı Genişliği	`1`	Gösterge kenarlığının genişliğini belirler.	Kenarlık kalınlığının görsel tasarıma göre ayarlanmasında.

GaugeShape (Gösterge Şekli) Değerleri

GaugeShape özelliği göstergenin geometrik şeklini belirler. ENUM değerleri kaynak kodundaki teknik adlarıyla verilmiştir.

Seçenekler Kümesi	Türkçe
`Rectangle`	Dikdörtgen
`Roundedrectangle`	Yuvarlarılmış Dikdörtgen
`Ellipse`	Elips
`Triangle`	Üçgen
`Magendavid`	Magendavid
`Snake`	Yılan
`Parallelogram`	Paralel Kenar
`Trapezoid`	Yamuk Kenar
`Cutout`	Kesit Görüntü

FillMethod (Doldurma Yöntemi) Değerleri

FillMethod, göstergenin değer değişimine bağlı olarak hangi yönde doldurulacağını belirler.

Seçenekler Kümesi	Türkçe
`Normal`	Normal
`Reverse`	Tersine
`Toptobottom`	Yukardan Aşağıya
`Bottomtotop`	Aşağıdan Yukarıya

FillPattern (Dolgu Modeli) Değerleri

FillPattern, gösterge dolgusunun kullanılacak desenini belirler.

Seçenekler Kümesi	Türkçe
`Horizontal`	Yatay
`Vertical`	Dikey
`ForwardDiagonal`	İleri Diyagonal
`BackwardDiagonal`	Geri Diyagonal
`LargeGrid`	Büyük Kafes
`DiagonalCross`	Diyagonal Çapraz
`Percent05`	Yüzde 5
`Percent10`	Yüzde 10
`Percent20`	Yüzde 20
`Percent25`	Yüzde 25
`Percent30`	Yüzde 30
`Percent40`	Yüzde 40
`Percent50`	Yüzde 50
`Percent60`	Yüzde 60
`Percent70`	Yüzde 70
`Percent75`	Yüzde 75
`Percent80`	Yüzde 80
`Percent90`	Yüzde 90
`LightDownwardDiagonal`	Hafif Aşağı Diyagonal
`LightUpwardDiagonal`	Hafif Yukarı Diyagonal
`DarkDownwardDiagonal`	Yoğun Aşağı Diyagonal
`DarkUpwardDiagonal`	Yoğun Yukarı Diyagonal
`SmallConfetti`	Küçük Konfeti
`LargeConfetti`	Büyük Konfeti
`Zigzag`	Zikzaklı
`Weave`	Örgü
`Wave`	Dalga
`DiagonalBrick`	Çapraz Tuğla
`HorizontalBrick`	Yatay Tuğla
`Plaid`	Ekose
`DottedGrid`	Noktalı Izgara
`DottedDiamond`	Noktalı Elmas
`SolidDiamond`	Katı Elmas
`OutlinedDiamond`	Ana Hatlarıyla Elmas
`SmallCheckerBoard`	Küçük Dama Tahtası
`LargeCheckerBoard`	Büyük Dama Tahtası
`SmallGrid`	Küçük Izgara
`Shingle`	Çakıl
`Trellis`	Çardak
`Sphere`	Küre
`Cross`	Çapraz
`DarkHorizontal`	Karanlık Yatay
`DarkVertical`	Karanlık Dikey
`DashedDownwardDiagonal`	Aşağı Kesikli Çapraz
`DashedUpwardDiagonal`	Yukarı Kesikli Çapraz
`DashedHorizontal`	Kesikli Yatay
`DashedVertical`	Kesikli Dikey
`Min`	Min
`Max`	Max
`NarrowHorizontal`	Dar Yatay
`NarrowVertical`	Dar Dikey
`WideDownwardDiagonal`	Aşağı Doğru Geniş Çapraz
`WideUpwardDiagonal`	Yukarı Doğru Geniş Çapraz

GaugeFillType (Gösterge Dolum Tipi) Değerleri

Seçenekler Kümesi	Türkçe
`Horizontal`	Yatay
`Vertical`	Dikey
`Gradient3d`	3 Boyutlu Gradyan
`Image`	Resim
`Hatch`	Çizgi Tarama

Cetvel Ayarları

Cetvel, göstergenin değer aralığının görsel olarak ölçeklendirilmesini sağlar. Ana aralık, küçük ızgaralar, çarpan, biçim ve görünüm ayarları bu grupta yer alır.

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`UseRuler`	Cetveli Kullan	`true`	Gösterge üzerinde cetvel kullanımını belirler.	Değer aralığının ölçek üzerinde izlenmesinin istendiği göstergelerde.
`MidlineFactor`	Orta Hat Faktörü	`4`	Cetvelin orta hatla ilişkili ayarını belirler.	Cetvelin görsel ölçek düzeninin yapılandırılmasında.
`MajorRange`	Ana Aralık	`20`	Cetveldeki ana aralık değerini belirler.	Ana ölçek işaretlerinin düzenlenmesinde.
`NumberOfMinorGrids`	Küçük Izgara Sayısı	`10`	Ana aralıklar arasındaki küçük ızgara sayısını belirler.	Daha ayrıntılı bir ölçeklendirme gerektiğinde.
`ValueMultiplier`	Değer Çarpanı	`1`	Gösterilen değere uygulanacak çarpanı belirler.	Değerin gösterim ölçeğinin ayarlanması gereken durumlarda.
`LabelFormat`	Etiket Biçimi	`""`	Cetvel etiketlerinin biçimlendirilmesini belirler.	Ölçek değerlerinin belirli bir metin biçiminde gösterilmesinde.
`RulerWidth`	Cetvel Genişliği	`16`	Cetvel alanının genişliğini belirler.	Gösterge ile cetvel arasındaki görsel oranı ayarlamak için.
`RulerBorder`	Cetvel Kenarlığı	`Flat`	Cetvel kenarlığının görsel stilini belirler.	Cetvelin görünümünün gösterge tasarımıyla uyumlandırılmasında.
`RulerFillColor`	Cetvel Dolgu Rengi	`Red`	Cetvel alanının dolgu rengini belirler.	Cetvelin gösterge üzerinde görsel olarak ayrıştırılmasında.
`RulerTextColor`	Cetvel Metin Rengi	`White`	Cetvel üzerindeki metinlerin rengini belirler.	Ölçek değerlerinin okunabilirliğini düzenlemek için.
`RulerFont`	Cetvel Yazı Tipi	`Arial Narrow, 6.75 pt`	Cetvel metinlerinin yazı tipini belirler.	Ölçek yazılarının boyut ve görünümünü düzenlemek için.

RulerBorder (Cetvel Kenarlığı) Değerleri

Seçenekler Kümesi	Türkçe
`Raisedouter`	Yükseltilmiş Dış
`Raisedinner`	Yükseltilmiş İç
`Raised`	Yükseltilmiş
`Sunkenouter`	Geri Diyagonal
`Sunkeninner`	Batırılmış Dış
`Sunken`	Batırılmış İç
`Etched`	Etched
`Bump`	Tümsek
`Adjust`	Ayarlanmış
`Flat`	Düz

Değer Ayarları

Gösterge üzerindeki proses değerinin görüntülenmesi ve biçimlendirilmesi bu özelliklerle kontrol edilir.

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`ShowValue`	Değeri Göster	`true`	Gösterge üzerindeki sayısal değerin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler.	Operatörün anlık sayısal değeri doğrudan görmesinin istendiği ekranlarda.
`ValueForeColor`	Değer Ön Rengi	`Black`	Gösterilen sayısal değerin ön plan rengini belirler.	Değer bilgisinin okunabilirliğini ve görsel uyumunu düzenlemek için.
`ValueFont`	Değer Yazı Tipi	`Arial Narrow, 6.75 pt`	Sayısal değerin yazı tipi ayarını belirler.	Anlık proses değerinin okunabilirliğini düzenlemek için.
`AutoLocation`	Otomatik Konum	`false`	Değer bilgisinin otomatik konumlandırılmasına ilişkin ayarı belirler.	Değer metninin gösterge üzerindeki konumlandırılmasında.
`ValueBackColor`	Değer Arka Rengi	`Transparent`	Değer metninin arka plan rengini belirler.	Değer bilgisinin arka plandan ayrıştırılmasının gerektiği tasarımlarda.
`UnitText`	Birim Metni	`""`	Gösterilen proses değerine ait birim metnini belirler.	%, bar, °C, MW, m³/h gibi birimlerin değerle birlikte gösterilmesinde.

Doldurma Kalıbı Ayarları

UCFillingMethod, kontrolün doldurma kalıbı ile ilgili yöntemini belirleyen özelliktir.

Özellik: UCFillingMethod

EOS Türkçe karşılığı: Kontrol Doldurma Metodu

Kullanılan Seçenekler Kümesi tipi: PBDoldurmaYontemi

Normal (Normal)
Reverse (Tersine)
Toptobottom (Yukardan Aşağıya)
Bottomtotop (Aşağıdan Yukarıya)

Dolgu Deseni ve Resim Ayarları

FitToShape etkinleştirildiğinde dolgu resmi kontrolün şekline sığdırılacak şekilde kullanılabilir.

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`FillImageName`	Dolgu Resmi	`""`	Dolgu için kullanılacak resmin adını belirler.	Resim tabanlı gösterimlerin kullanıldığı özel gösterge tasarımlarında.
`FitToShape`	Şekle Sığdır	`false`	Dolgu resminin kontrol şekline sığdırılmasına ilişkin ayarı belirler.	Resim dolgulu göstergenin şekille uyumlu görünmesinin istendiği durumlarda.

Etiket Ayarları

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`ShowLabel`	Etiketi Göster	`false`	Gösterge etiketinin gösterilip gösterilmeyeceğini belirler.	Tank, vana, ölçüm noktası veya ekipman adının göstergeyle birlikte sunulmasında.
`LabelLocation`	Etiket Konumu	`Lefttop`	Etiketin gösterge üzerindeki konumunu belirler.	Etiketin gösterge alanında uygun noktaya yerleştirilmesinde.
`LabelText`	Etiket Metni	`""`	Gösterge üzerinde gösterilecek etiket metnini belirler.	Ekipman veya proses değişkeni adının gösterilmesinde.
`LabelWidth`	Etiket Genişliği	`28`	Etiket alanının genişliğini belirler.	Uzun veya kısa etiketlerin görsel yerleşimini düzenlemek için.
`LabelColor`	Etiket Rengi	`Black`	Etiket metninin rengini belirler.	Etiketin arka plandan ayrıştırılmasında.
`LabelFont`	Etiket Yazı Tipi	`Arial Narrow, 8.25 pt, Bold`	Etiket metninin yazı tipi ayarını belirler.	Etiketlerin okunabilirliğini ve görsel hiyerarşisini düzenlemek için.

LabelLocation (Etiket Konumu) Değerleri

Seçenekler Kümesi	Türkçe
`Lefttop`	Sol Yukarı
`Rightbottom`	Sağ Aşağı

Sınır Ayarları

Varsayılan değer aralığı: 0 – 100

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`BottomLimit`	Alt Limit	`0`	Gösterge değer aralığının alt sınırını belirler.	Proses değişkeninin gösterge üzerindeki alt referansının tanımlanmasında.
`UpperLimit`	Üst Limit	`100`	Gösterge değer aralığının üst sınırını belirler.	Proses değişkeninin gösterge üzerindeki üst referansının tanımlanmasında.

Eğim Ayarları

Eğim yönü ve eğim boyutu, gösterge geometrisinin görsel biçiminin değiştirilmesini sağlar.

Özellik	EOS Türkçe Karşılığı	Varsayılan	Ne işe yarar?	Nerede kullanılır?
`SlopeDirection`	Eğim Yönü	`Left`	Gösterge geometrisindeki eğimin yönünü belirler.	Eğimli gösterge biçimlerinin yapılandırılmasında.
`SlopeSize`	Eğim Boyutu	`0`	Gösterge geometrisindeki eğimin boyutunu belirler.	Gösterge şeklinin eğimli görünümünün ayarlanmasında.

User Control Action Event Data

Özellik: ActionEvent

Tip: SINGLE_EVENT[]

Bu alan, User Control tarafından kullanılan Action Event verisini temsil eder.

AuthorizationLevel (Yetki Düzeyi) Değerleri

AuthorizationLevel, kontrolün kullanılabilmesi için gerekli yetki seviyesini belirler.

Seçenekler Kümesi	Türkçe
`None`	Yetki Yok
`Monitor`	İzleme
`Operation`	İşletme
`Engineering`	Mühendislik
`Superuser`	Süper Kullanıcı

Varsayılan değer: Monitor (İzleme)

Uygulama Örnekleri

Aşağıdaki örnekler, dokümanda tanımlanan özelliklerin birlikte nasıl düşünülebileceğini gösteren örnek yapılandırmalardır.

Tank Seviyesi

0–100 aralığında dikey bir seviye göstergesi için örnek:

GaugeShape    = Rectangle
FillMethod    = Bottomtotop
GaugeFillType = Vertical
BottomLimit   = 0
UpperLimit    = 100
ShowValue     = true
UnitText      = "%"
ShowLabel     = true
LabelText     = "TANK-01"

Basınç Göstergesi

Sayısal değerin birim ile birlikte sunulduğu örnek:

GaugeShape    = Ellipse
GaugeFillType = Gradient3d
ShowValue     = true
UnitText      = "bar"

Yetkilendirilmiş Gösterge

Kontrol kullanım seviyesinin belirlenmesi için:

AuthorizationLevel = Monitor

Özelliklerin Hızlı Referansı

Grup	Temel Özellikler
Genel	`UCType`, `UCName`, `UpdateInterval`, `DecimalPoint`
Gösterge Ayarları	`GaugeShape`, `FillMethod`, `FillPattern`, `GaugeFillType`
Cetvel Ayarları	`UseRuler`, `MidlineFactor`, `MajorRange`, `NumberOfMinorGrids`
Değer Ayarları	`ShowValue`, `ValueForeColor`, `ValueFont`, `AutoLocation`
Etiket Ayarları	`ShowLabel`, `LabelLocation`, `LabelText`, `LabelWidth`
Sınır Ayarları	`BottomLimit`, `UpperLimit`
Eğim	`SlopeDirection`, `SlopeSize`
Yetki	`AuthorizationLevel`

Sonuç

CETVELLİ GÖSTERGE (ADVANCED_PB), EOS SCADA içerisinde proses değerlerinin grafiksel olarak gösterilmesi amacıyla kullanılan ve çok sayıda görsel parametre ile yapılandırılabilen gelişmiş bir User Control'dür.

Gösterge şekli, doldurma yöntemi, dolgu modeli, renkler, cetvel, değer gösterimi, resim, etiket, limitler, eğim ve yetkilendirme gibi özelliklerin ayrı ayrı yapılandırılması, kontrolün farklı SCADA ekranlarında farklı kullanım senaryolarına uyarlanmasına olanak sağlar.

Dokümantasyon standardı: Bu sayfadaki Property adları EOS SCADA kaynak kodundaki teknik isimlerdir. ENUM değerleri İngilizce teknik adlarıyla korunmuş, Türkçe karşılıkları ayrıca gösterilmiştir. EOS kullanıcı arayüzü adlandırmalarında ise EOS Türkçe dil kütüphanesi esas alınmıştır.

← Önceki İçeriğe Dön