BULLET_GRAPH Hakkında

BULLET_GRAPH, SCADA operatörünün bir proses değerini tek başına okumak yerine, o değeri belirli bir grafik aralığı ve karşılaştırma bilgisi içinde hızlıca yorumlamasına yardımcı olur. Görselin merkezindeki temel unsur bar olarak çizilen okunan SCADA verisidir.

Kaynak kodunda _ReadData, okunan ve BAR olarak çizilen SCADA verisi; _ComparativeMeasureData ise kıyas amacıyla kullanılan SCADA verisi olarak tanımlanmıştır. Bu iki veri kaynağı BULLET_GRAPH'ın klasik “mevcut değer + karşılaştırma” yaklaşımına doğrudan karşılık gelir.

_ColorRegions ile tanımlanan Renk Bölgeleri ise grafik aralığını nitel performans alanlarına ayırmak için kullanılabilir. Ancak verilen kaynak kodu, bölgelerin çizim sırasını veya çakışan RegionMax değerlerinde uygulanacak algoritmayı açıklamamaktadır. Bu nedenle bu sayfada yalnızca kaynak kodunun desteklediği yapı açıklanmaktadır.

Temel çalışma mantığı

Okunan SCADA değeri → BAR
Karşılaştırmalı SCADA değeri → Kıyas/karşılaştırma
Grafik Aralığı → Görsel ölçek
Renk Bölgeleri → Performans bağlamı

Bu yapı, özellikle “değer nerede?” sorusundan daha önemlisi “değer referansa göre nerede?” sorusunun hızlı cevaplanması gereken SCADA ekranları için uygundur.

Nasıl Yapılandırılır?

BULLET_GRAPH yapılandırılırken önce veri kaynakları belirlenir; ardından grafik yönü ve aralığı, ana çubuğun görünümü, karşılaştırmalı ölçüm, metinler ve son olarak renk bölgeleri tanımlanır.

Önerilen yapılandırma sırası

  1. Veri: ReadData ile bar olarak gösterilecek SCADA verisini belirleyin.
  2. Kıyas: ComparativeMeasureData ile karşılaştırılacak SCADA verisini belirleyin.
  3. Grafik: FlowDirection ve GraphRange değerlerini belirleyin.
  4. Öne çıkan ölçü: Barın rengi ve görüntülenme durumunu yapılandırın.
  5. Karşılaştırmalı ölçü: Kıyas göstergesinin rengi, sabiti ve metinlerini yapılandırın.
  6. Renk bölgeleri: REGION_COLLECTION öğeleriyle performans bölgelerini tanımlayın.

Kaynak kodu sınırı

Verilen kaynak kodunda REGION_COLLECTION sınıfının yalnızca RegionColor ve RegionMax alanları gösterilmiştir. Bu nedenle renk bölgelerinin alt sınırlarının nasıl hesaplandığı, koleksiyonun nasıl sıralandığı ve çakışan aralıkların nasıl işlendiği hakkında kaynak kodunda bulunmayan bir davranış bu sayfada varsayılmamıştır.

Genel Özellikler

Genel özellikler kontrolün temel çalışma davranışını ve SCADA ekranındaki yazı/görünüm ayarlarını belirler.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
UCType Kontrol Tipi BULLET_GRAPH Kullanıcı kontrolünün EOS SCADA içindeki kontrol tipini tanımlar. BULLET_GRAPH kontrolünün tanımlandığı tüm SCADA ekranlarında.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 ms Kontrolün güncel verileri yenileme aralığını belirler. Canlı proses verilerinin periyodik olarak yenilendiği ekranlarda.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal değerlerin gösterimindeki ondalık hane ayarını belirler. Güç, debi, seviye, basınç ve benzeri sayısal proses değerlerinde.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Kontrolün arka plan rengini belirler. Kontrolün SCADA ekranının genel tasarımıyla bütünleştirilmesinde.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün temel yazı rengini belirler. Grafik üzerindeki yazıların görsel uyumunda.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25 pt Kontrolün yazı tipini belirler. Ölçek ve kontrol metinlerinin okunabilirliğini düzenlemek için.

Veri Ayarları

BULLET_GRAPH'ın diğer birçok grafik kontrolünden ayrıldığı temel nokta, ana bar ile karşılaştırmalı ölçümün ayrı veri kaynakları olarak ele alınmasıdır. Kaynak kodunda her iki alan da string olarak tanımlanmıştır.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
ReadData Verileri Oku string Okunan ve grafik üzerinde BAR olarak çizilen SCADA verisini temsil eder. Anlık proses değerinin ana gösterge çubuğu olarak sunulmasında.
ComparativeMeasureData Karşılaştırmalı Ölçüm Verileri string Kıyas amacıyla kullanılan SCADA verisini temsil eder. Mevcut değer ile hedef, referans veya başka bir SCADA ölçümünün karşılaştırılmasında.

SCADA örneği

Bir hidroelektrik santralinde ReadData alanı jeneratörün anlık aktif gücüne, ComparativeMeasureData ise aynı ünitenin hedef aktif gücüne bağlanabilir. Örneğin grafik aralığı 100 MW ise bar 72 MW değerini gösterirken kıyas göstergesi 80 MW hedefini işaretleyebilir. Böylece operatör, anlık gücü ve hedefe göre konumu tek bakışta görebilir.

Grafik Ayarları

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
FlowDirection Akış Yönü Lefttoright Barın grafik aralığı boyunca hangi yönde ilerleyeceğini belirler. Standart soldan sağa gösterim veya sağdan sola özel ekran tasarımlarında.
GraphRange Grafik Aralığı 100 Grafiğin temel değer aralığını belirler. Yüzde, güç, debi, seviye veya başka sayısal ölçümlerin ölçeklenmesinde.

FlowDirection (Akış Yönü) Değerleri

Seçenek Türkçe Açıklama
Lefttoright Soldan Sağa Barın grafik aralığında soldan sağa doğru ilerlemesini sağlar.
Righttoleft Sağdan Sola Barın grafik aralığında sağdan sola doğru ilerlemesini sağlar.

Öne Çıkan Değer Ayarları

Bu grup, BULLET_GRAPH'ın ana ölçümünü görsel olarak öne çıkarmaya yönelik ayarları içerir. Kaynak kodundaki isimlendirme, ana ölçünün Öne Çıkan Ölçü olarak ele alındığını gösterir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
FeaturedMeasureColor Öne Çıkan Ölçü Rengi DarkOrange Öne çıkan ana ölçünün görsel rengini belirler. Okunan SCADA değerinin bar üzerinde belirginleştirilmesinde.
DisplayFeaturedMeasure Öne Çıkan Ölçüyü Görüntüle false Öne çıkan ölçünün görsel olarak gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. Ana barın görünürlük tercihinin kontrol edildiği ekranlarda.
FeaturedStartString Öne Çıkan Başlangıç Dizesi "" Öne çıkan ölçünün başlangıç tarafında kullanılacak metni belirler. Grafik çevresinde açıklayıcı metin veya birim gösteriminin tasarlandığı ekranlarda.
FeaturedEndString Öne Çıkan Bitiş Dizesi "" Öne çıkan ölçünün bitiş tarafında kullanılacak metni belirler. Değerin sonuna ek bilgi veya birim yerleştirilmek istendiğinde.

Karşılaştırmalı Değer Ayarları

Karşılaştırmalı değer, BULLET_GRAPH'ın hedef veya referans bilgisini ana bar ile aynı ölçek üzerinde ilişkilendirmesine yardımcı olur. Kaynak kodunda karşılaştırmalı değer için hem SCADA veri kaynağı hem de bir sabit alanı tanımlanmıştır.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
ComparativeMeasureColor Karşılaştırmalı Ölçüm Rengi Maroon Karşılaştırmalı ölçümün görsel rengini belirler. Hedef veya referans değerinin ana bardan ayrıştırılmasında.
DisplayComparativeMeasure Karşılaştırmalı Ölçüyü Görüntüle false Karşılaştırmalı ölçümün gösterilip gösterilmeyeceğini belirler. Hedef/referans bilgisinin ekranda görünür olmasının istendiği durumlarda.
ComparativeMeasureConstant Karşılaştırmalı Ölçüm Sabit "" Karşılaştırmalı ölçüm için tanımlanabilen sabit değeri temsil eder. Kaynak kodunda tanımlı sabit karşılaştırma seçeneğinin kullanıldığı tasarımlarda.
ComparativeMeasureStartString Comparative Measure Start String "" Kaynak kodunda tanımlanan karşılaştırmalı ölçüm başlangıç metnidir. Karşılaştırma gösteriminin başlangıç tarafındaki metin düzeninde.
ComparativeMeasureEndString Comparative Measure End String "" Kaynak kodunda tanımlanan karşılaştırmalı ölçüm bitiş metnidir. Karşılaştırma gösteriminin bitiş tarafındaki metin düzeninde.

Terminoloji notu

EOS sözlük standardında ComparativeMeasureStartString ve ComparativeMeasureEndString için Türkçe karşılık yerine İngilizce metin kayıtlıdır. Bu sayfada sözlük standardı aynen korunmuştur; yeni bir Türkçe karşılık uydurulmamıştır.

Renk Bölgesi Ayarları

ColorRegions, BULLET_GRAPH'ın grafik aralığını farklı renklerle bölümlere ayırabilen koleksiyonudur. Kaynak kodunda her bölge REGION_COLLECTION sınıfı ile temsil edilir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
ColorRegions Renk Bölgeleri REGION_COLLECTION[] Grafik üzerindeki renk bölgeleri koleksiyonunu temsil eder. Normal, uyarı ve kritik gibi nitel performans alanlarının görsel olarak ayrılmasında.
RegionColor Bölge Rengi Red İlgili renk bölgesinin rengini belirler. Belirli bir değer aralığının görsel olarak tanımlanmasında.
RegionMax Bölge Maksimum 0 İlgili renk bölgesinin kaynak kodunda tanımlanan maksimum sınırını temsil eder. Renk bölgesinin grafik aralığındaki üst sınırının belirlenmesinde.

Örnek renk bölgeleri

Örneğin 0–100 aralığındaki bir proses göstergesinde renk bölgeleri 40, 70 ve 100 gibi maksimum sınırlarla kurgulanabilir. Bu sayede operatör, ana barın yalnızca sayısal konumunu değil, hangi nitel performans alanında bulunduğunu da hızlıca görebilir. Buradaki sayılar yalnızca açıklama amaçlıdır; verilen kaynak kodu herhangi bir varsayılan bölge dizisi tanımlamamaktadır.

BULLET_GRAPH Görselinin Okunması

Verdiğiniz örnek görüntüde grafik yataydır ve ölçek 0–100 aralığını göstermektedir. Turuncu yatay bar, ana ölçünün grafik üzerindeki konumunu temsil eden güçlü görsel öğedir. Koyu renkli dikey işaret ise karşılaştırmalı ölçümün gösterildiği bir referans olarak kullanılabilecek yapıdadır.

Operatörün tek bakışta okuyabileceği bilgiler

  • Bar uzunluğu: okunan SCADA değerinin grafik aralığındaki konumu.
  • Referans işareti: karşılaştırmalı ölçümün konumu.
  • Ölçek: değerin hangi aralık içinde bulunduğu.
  • Renk bölgeleri: değerin nitel performans alanı.
  • Akış yönü: barın soldan sağa veya sağdan sola ilerleme yönü.

Bu yapı, klasik bir sayısal göstergeye göre daha fazla bağlamı küçük bir alana sığdırır. Bununla birlikte BULLET_GRAPH bir tarihsel trend grafiği değildir; zaman içindeki değişimin ayrıntılı incelenmesi için ayrı bir trend/çizgi grafik kullanılması gerekir.

Kullanım Alanları

İnternet araştırmalarında bullet graph; bir ana ölçünün hedef veya başka bir referansla ve nitel performans aralıklarıyla birlikte gösterildiği, az yer kaplayan bir grafik türü olarak tanımlanmaktadır. Tableau, bullet graph'ların özellikle hedefe karşı performansın hızlı değerlendirilmesi için uygun olduğunu ve üretimde üretim seviyelerinin performans aralıklarıyla karşılaştırılabildiğini belirtmektedir. IBM Cognos dokümantasyonu ise üretimde kusur sayısı ve sevk edilen siparişler gibi ölçümlerin bullet chart ile izlenebileceğini örneklemektedir.

Üretim ve OEE

Üretim miktarı, kalite göstergeleri, hata/defect sayıları veya vardiya hedefleri gibi ölçülerin hedefe göre hızlı değerlendirilmesinde kullanılabilir. IBM, üretimde kusur sayısı ve sevk edilen siparişleri bullet chart örnekleri arasında vermektedir.

Enerji ve Güç Sistemleri

SCADA tarafında ünite aktif gücü, yük seviyesi, üretim hedefi veya kapasiteye göre mevcut değer gibi ölçüler için kompakt bir karşılaştırma göstergesi olarak kurgulanabilir. Bu kullanım, verilen BULLET_GRAPH veri yapısının “okunan değer + karşılaştırmalı SCADA değeri” yaklaşımına uygundur.

Seviye ve Akış

Tank seviyesi, rezervuar seviyesi, debi veya pompa performansı gibi proses ölçülerinin hedef/limit bölgeleriyle birlikte izlenmesinde kullanılabilir.

Altyapı ve BT İzleme

CPU, ağ kullanımı veya kapasite kullanımı gibi tek bir performans ölçüsünün beklenen değerle karşılaştırılması için bullet graph yaklaşımı kullanılabilir. Tableau, IT departmanlarının ağ kullanımını beklenen seviyeye göre kontrol etmesini kullanım alanı olarak örneklemektedir.

Kapasite ve Hizmet Göstergeleri

Bullet graph; kapasite, çağrı hacmi veya benzeri hedefe bağlı KPI'ların kompakt biçimde sunulmasında da kullanılmaktadır. IBM Cognos dokümantasyonu çağrı merkezi ölçülerini örnek olarak vermektedir.

Kompakt KPI Panoları

Birçok bullet göstergesinin yan yana veya alt alta yerleştirilmesi, farklı KPI'ların aynı ekran içinde hızlı taranmasına olanak verir. Tableau, bullet graph'ların küçük alanda çoklu dashboard göstergeleri olarak kullanılabileceğini belirtmektedir.

SCADA açısından güçlü tarafı

BULLET_GRAPH'ın SCADA ekranındaki temel avantajı, tek bir proses değerini büyük bir göstergeyle kaplamak yerine aynı küçük alanda mevcut değer + kıyas + ölçek + renk bölgesi ilişkisini kurabilmesidir. Bu, özellikle çok sayıda KPI'ın aynı ekranda izlenmesi gereken üst seviye işletme ve kontrol ekranlarında yararlı olabilir.

EOS SCADA İçin Örnek Senaryolar

Senaryo ReadData / BAR ComparativeMeasureData Grafik Aralığı Renk Bölgeleri
HES Ünite Gücü Anlık MW Hedef MW Ünite nominal gücü Yük durumuna göre
Rezervuar Seviyesi Anlık seviye İşletme hedefi Alt/üst işletme aralığı Düşük / normal / yüksek
Pompa Debisi Anlık debi Hedef debi Nominal debi Yetersiz / normal / yüksek
Üretim KPI Gerçekleşen değer Vardiya hedefi Hedef veya kapasite Performans sınıfları
Elektrik Yükü Anlık yük Referans/plan değer İşletme üst sınırı Normal / uyarı / kritik

HES örneği

Bir hidroelektrik ünitesinde ReadData = 72 MW, ComparativeMeasureData = 80 MW ve GraphRange = 100 MW olarak düşünelim. Bar 72 MW seviyesine kadar ilerler; karşılaştırmalı ölçüm görünür durumda ise 80 MW referansını ayrıca gösterir. Renk bölgeleri işletme felsefesine göre tanımlandığında operatör aynı anda mevcut gücü, hedefi ve performans alanını okuyabilir.

SCADA Ekran Tasarımında Kullanım

  • Tek bir KPI için: BULLET_GRAPH'ı sayısal değerle birlikte kullanmak, hedefe göre konumu görünür kılar.
  • Çoklu KPI için: Aynı boyutta birkaç BULLET_GRAPH kullanılarak kompakt bir performans paneli oluşturulabilir.
  • Renk bölgelerinde: Renk yalnızca dekorasyon amacıyla değil, performans bağlamını anlatmak için kullanılmalıdır.
  • Karşılaştırmada: Ana bar ile referansın renkleri birbirinden açıkça ayrılmalıdır.
  • Trend ihtiyacında: Zaman içindeki davranış için BULLET_GRAPH yerine ayrıca trend grafiği kullanılmalıdır. Tableau da bullet graph'ın geçmişi göstermediğini ve hızlı durum değerlendirmesine uygun olduğunu belirtmektedir.

Görsel yoğunluk

Bullet graph kompakt bir göstergedir; aynı kontrol içine gereğinden fazla bilgi yüklemek okunabilirliği azaltabilir. Tableau da bullet graph'ların çok sayıda öğeyi aynı anda karşılaştırmak için uygun olmayabileceğini belirtmektedir.

Özelliklerin Hızlı Referansı

Kaynak Kodundaki Özellik EOS Türkçe Karşılığı Değer / Tip
_ReadData Verileri Oku string
_ComparativeMeasureData Karşılaştırmalı Ölçüm Verileri string
_FlowDirection Akış Yönü BGOrientation
_GraphRange Grafik Aralığı int
_FeaturedMeasureColor Öne Çıkan Ölçü Rengi Color
_DisplayFeaturedMeasure Öne Çıkan Ölçüyü Görüntüle bool
_FeaturedStartString Öne Çıkan Başlangıç Dizesi string
_FeaturedEndString Öne Çıkan Bitiş Dizesi string
_ComparativeMeasureColor Karşılaştırmalı Ölçüm Rengi Color
_DisplayComparativeMeasure Karşılaştırmalı Ölçüyü Görüntüle bool
_ComparativeMeasureConstant Karşılaştırmalı Ölçüm Sabit string
_ComparativeMeasureStartString Comparative Measure Start String string
_ComparativeMeasureEndString Comparative Measure End String string
_ColorRegions Renk Bölgeleri REGION_COLLECTION[]

Seçenekler Kümesi Değerleri

BGOrientation

Teknik Değer Türkçe Karşılık
Lefttoright Soldan Sağa
Righttoleft Sağdan Sola

REGION_COLLECTION

Alan EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan
_RegionColor Bölge Rengi Color.Red
_RegionMax Bölge Maksimum 0

İnternet Araştırması ve Kaynaklar

Bullet graph'ın genel görsel mantığı ve kullanım alanları için güncel çevrim içi dokümantasyon incelendi. Aşağıdaki kaynaklar, EOS SCADA BULLET_GRAPH'ın kaynak kodu değildir; bullet graph yaklaşımının genel kullanımını açıklayan dış kaynaklardır.

  1. Tableau – What is a Bullet Graph? Bullet graph'ı ana ölçünün hedef/reference çizgisi ve nitel performans aralıklarıyla birlikte gösteren kompakt bir grafik olarak açıklar; üretim, BT ve KPI dashboard kullanım örnekleri verir. Kaynağı görüntüle.
  2. IBM Cognos Analytics – Reporting User Guide Bullet chart'ın gerçek ölçüyü hedef değerle ve iyi/yeterli/zayıf gibi nitel performans bölgeleriyle karşılaştırdığını; üretimde kusur sayısı ve sevk edilen siparişler gibi ölçümlerde kullanılabildiğini açıklar. Kaynağı görüntüle.
  3. Tableau Help – Reference Lines, Bands, Distributions and Boxes Bullet graph'ın çubuk grafik varyasyonu olduğunu ve referans dağılımı ile hedef çizgisinin birlikte kullanılabildiğini açıklar. Kaynağı görüntüle.
  4. Tableau – Chart Selection Guide Bullet chart'ın hedefe karşı ilerlemeyi tek bir zaman noktasında hızlı biçimde göstermeye uygun olduğunu ve tarihsel değişim analizi için uygun olmadığını belirtir. Kaynağı görüntüle.

Sonuç

BULLET_GRAPH, EOS SCADA içinde tek bir canlı SCADA değerini yalnızca sayısal bir değer olarak göstermek yerine, onu bar + karşılaştırma + grafik aralığı + renk bölgeleri ilişkisi içinde sunmak için güçlü ve kompakt bir kullanıcı kontrolü olarak ele alınabilir.

Verilen kaynak koduna göre ReadData ana BAR verisini, ComparativeMeasureData kıyas SCADA verisini, GraphRange görsel ölçeği ve ColorRegions ise renk bölgeleri koleksiyonunu tanımlar. FlowDirection ile gösterimin yönü değiştirilebilir; ana ve karşılaştırmalı ölçümlerin renkleri ile görünürlükleri ayrıca yapılandırılabilir.

Kısa özet

  • Canlı: SCADA verisi güncelleme aralığıyla yenilenir.
  • Karşılaştırmalı: Ayrı bir SCADA verisi kıyas olarak kullanılabilir.
  • Kompakt: Küçük alanda çok sayıda bağlamsal bilgi sunabilir.
  • Renkli: Renk bölgeleri performans alanlarını ayırt etmek için kullanılabilir.
  • Yönlü: Soldan sağa veya sağdan sola akış seçilebilir.
  • SCADA odaklı: KPI, hedef, yük, güç, seviye ve performans ekranlarına uyarlanabilir.