GRAFİK Hakkında

GRAFİK, SCADA ekranında anlık değerin yanında değerin zaman içerisindeki değişimini görmeyi sağlar. Operatör böylece yalnızca “şu an kaç?” sorusunu değil, “nasıl değişiyor?” sorusunu da aynı ekran üzerinden inceleyebilir.


GRAPH_DATA_COLLECTION yapısı, aynı grafik üzerinde birden fazla veri serisinin tanımlanmasını sağlar. Her veri için aktiflik, çizgi rengi, çizgi genişliği, çizgi stili, Y ekseni, başlık ve satır kimliği ayrı ayrı yapılandırılabilir.

Çoklu veri tek grafik

Çok sayıda SCADA verisi aynı grafik üzerinde gösterilebilir. Farklı ölçeklere sahip veriler için Y1 ve Y2 eksenleri kullanılabilir. Örneğin aktif güç, reaktif güç, gerilim ve akım aynı zaman ekseni üzerinde karşılaştırılabilir.

SCADA RUNTIME'da Veri Seçimi

GRAFİK'in önemli özelliklerinden biri, grafik veri seçiminin SCADA RUNTIME sırasında değiştirilebilecek şekilde yapılandırılabilmesidir. Bu özellik, grafik alanının tek bir sabit veri grubuna bağlı kalmadan farklı inceleme amaçları için kullanılmasını sağlar.

Tasarım Zamanı

Grafik verileri, çizgi özellikleri, eksenler, zaman aralığı, gösterge ve diğer görsel özellikler yapılandırılır.

Çalışma Zamanı

Uygun yapılandırmada kullanıcı, SCADA RUNTIME içinde grafik veri seçimini/değişimini kullanabilir.

Örnek

Aynı grafik alanı bir incelemede Aktif Güç + Reaktif Güç, başka bir incelemede Gerilim + Akım, başka bir incelemede ise Debi + Seviye için kullanılabilir.

Performans: Her Ekrana Grafik Koymak Gerekli Değildir

Önemli SCADA RUNTIME uyarısı

SCADA ekranlarında çok sayıda GRAFİK kullanıcı kontrolünün aynı anda kullanılması performansı olumsuz etkileyebilir. Her grafik; veri serilerinin işlenmesi, noktaların çizilmesi, eksenlerin ve ızgaraların oluşturulması ve ekranın güncellenmesi gibi işlemler gerektirir.

Grafik zaman aralığı uzadıkça işlenecek/görüntülenecek veri miktarı artabileceğinden performans yükünün artma ihtimali de vardır. Etki; veri sayısına, güncelleme hızına, grafik sayısına, veri kaynağına ve Runtime bilgisayarının kaynaklarına bağlıdır.

Bu nedenle GRAFİK kullanıcı kontrolü, proses ekranında grafik bilgisinin doğrudan gerekli olduğu yerlerde kullanılmalıdır. Ayrıntılı trend incelemeleri için EOS SCADA RUNTIME içinde bu amaçla hazırlanmış GRAFİK PANELİ özelliği tercih edilebilir. Grafik yalnızca “ekranda grafik olsun” amacıyla eklenmemelidir.

GRAFİK mi, GRAFİK PANELİ mi?

GRAFİK: belirli bir SCADA ekranına canlı ve bağlama özel grafik yerleştirmek için.

GRAFİK PANELİ: kapsamlı trend inceleme ve grafik analizi için ayrılmış Runtime özelliği olarak.

Endüstriyel HMI/SCADA trend uygulamalarında da gömülü trendler ile ayrıntılı trend araçlarının ayrı amaçlarla kullanıldığı görülür. Rockwell dokümantasyonu gerçek zamanlı/geçmiş veri, çoklu pen, zoom/pan ve Runtime yapılandırması gibi özellikleri; ayrıca daha büyük veri tamponlarının daha fazla sistem kaynağı gerektirebildiğini açıklar.

CANLI PROSES GRAFİĞİ
● Güç ● Debi ● Seviye

Grafik Zaman Aralığı ve Performans

TimeInterval, grafiğin görüntülediği zaman penceresini belirler.

10 dk
30 dk
1 saat
3 saat
6 saat
12 saat
1 gün
Seçenekler Kümesi Türkçe
Last10minutes Son 10 Dakika
Last30minutes Son 30 Dakika
Last1hour Son 1 Saat
Last3hours Son 3 Saat
Last6hours Son 6 Saat
Last12hours Son 12 Saat
Last1day Son 1 Gün

Zaman aralığını ihtiyaca göre seçin

Uzun zaman aralığı tek başına performans sorunu oluşacağı anlamına gelmez; ancak daha fazla verinin işlenmesi ve çizilmesi gerektiğinden yükü artırabilir. Özellikle çok sayıda grafik ve çok sayıda veri serisi birlikte kullanılıyorsa bu etki daha belirgin olabilir.

Önerilen yaklaşım: proses davranışını anlamaya yetecek en kısa uygun zaman aralığını seçmek; daha uzun dönemli incelemeleri GRAFİK PANELİ'ne bırakmaktır.

Grafik Veri Koleksiyonu

Her grafik verisi GRAPH_DATA_COLLECTION üzerinden ayrı özelliklere sahiptir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
DataActive Veri Aktif false Grafik veri serisinin aktif olup olmadığını belirler.
GraphDataName Grafik Veri Adı "" Grafikte kullanılacak veri adını tanımlar.
DataColor Veri Rengi Green Veri çizgisinin rengini belirler.
DataWidth Veri Genişliği 1 Veri çizgisinin genişliğini belirler.
LineStyle Çizgi Stili Solid Veri çizgisinin çizim stilini belirler.
DataYAxis Veri Y Ekseni Y1 Verinin Y1 veya Y2 eksenine bağlanmasını belirler.
DataHeaderText Veri Başlık Metni "" Veri serisinin açıklama metnini belirler.
RowID Satır Kimliği 1 Grafik veri koleksiyonundaki satır kimliğini belirler.

Genel Özellikler

GRAFİK kullanıcı kontrolünün temel çalışma özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar?
UCType Kontrol Tipi GRAFIK Kullanıcı kontrolünün tipini tanımlar.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 ms Grafiğin güncellenme aralığını belirler.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal değerlerin ondalık hane sayısını belirler.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Grafik kontrolünün arka plan rengini belirler.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün temel yazı rengini belirler.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25 pt, Bold Kontrolün temel yazı tipini belirler.
GraphData Grafik Verileri GRAPH_DATA_COLLECTION[] Grafikte gösterilecek veri serilerini koleksiyon halinde tanımlar.
TimeInterval Zaman Aralığı Last10minutes Grafikte görüntülenecek zaman penceresini belirler.
DisplayZeroLine Sıfır Çizgisini Görüntüle true Sıfır referans çizgisinin gösterilmesini belirler.
DisplayBorder Kenarlığı Görüntüle false Grafik kenarlığının görüntülenmesini belirler.
DisplayY2AxisLeft Y2 Eksenini Solda Göster false Y2 ekseninin sol tarafta gösterilmesini belirler.
UseTrendData Trend Verilerini Kullan false Trend verilerinin kullanılmasını belirler.

X, Y, X2 ve Y2 Eksenleri

Farklı ölçeklere sahip veri serilerinin aynı grafikte okunabilir biçimde gösterilmesi için birden fazla eksen yapılandırılabilir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan
DisplayXAxis X Eksenini Görüntüle true
XAxisTitle X Ekseni Başlığı TIME
XAxisColor X Ekseni Rengi Black
XAxisAngle X Ekseni Etiket Açısı 0
DisplayYAxis Y Ekseni Görüntüle true
YAxisTitle Y Ekseni Başlığı ""
YAxisColor Y Ekseni Rengi Black
DisplayX2Axis X2 Eksenini Görüntüle false
X2AxisTitle X2 Eksen Başlığı TIME
DisplayY2Axis Y2 Eksenini Görüntüle false
Y2AxisTitle Y2 Eksen Başlığı ""
Y2AxisColor Y2 Eksen Rengi Black

Izgara, Dolgu, Başlık ve Gösterge

Grafiğin okunabilirliği ana/küçük ızgara, dolgu, başlık ve açıklama yazısı özellikleriyle düzenlenebilir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan
DisplayMinorGrid Küçük Izgarayı Görüntüle true
MinorGridColor Küçük Izgara Rengi Gainsboro
MinorGridDashOn Küçük Izgara Çizgisi Açık 1
MinorGridDashOff Küçük Izgara Çizgisi Kapalı 1
DisplayMajorGrid Ana Izgarayı Görüntüle true
MajorGridColor Ana Izgara Rengi Gainsboro
MajorGridDashOn Major Grid Dash On 1
MajorGridDashOff Ana Izgara Çizgisi Kapalı 1
UseChartFill Grafik Dolgusu Kullan false
FillColor1 Dolgu Rengi1 DarkGray
FillColor2 Dolgu Rengi2 LightGray
FillAngle Dolum Açısı 0
TitleText Başlık Metni ""
TitleColor Başlık Rengi Black
TitleFont Başlık Yazı Tipi Arial, 16 pt, Regular
DisplayLegend Göstergeyi Görüntüle true
LegendLocation Açıklama Yazısı Konumu Top
LegendFont Açıklama Yazı Tipi Arial, 12 pt, Regular

Metin Nesnesi, Dinamik Veri ve Tasarım

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
UseTextObject Metin Nesnesini Kullan false Grafik üzerinde ek metin nesnesi kullanılmasını belirler.
TextObjectText Metin Nesnesi Metin "" Metin nesnesinin içeriğini belirler.
TextObjectLocation Metin Nesnesi Konumu 0,0 Metin nesnesinin konumunu belirler.
DisplayTextObjectBorder Metin Nesnesi Kenarlığını Görüntüle false Metin nesnesi kenarlığının görüntülenmesini belirler.
DisplayDynamicData Dinamik Verileri Görüntüle false Dinamik veri gösterimini etkinleştirir.
NumberOfDynamicData Dinamik Veri Sayısı 1 Gösterilecek dinamik veri sayısını belirler.
GraphID Grafik Kimliği "" Grafiğin kimliğini belirler.
LockDesign Tasarımı Kilitle true Grafik tasarımının kilitli olup olmadığını belirler.

Grafik İnceleme Özellikleri

GRAFİK yalnızca çizgileri göstermek için değil, grafiği incelemek için de kullanılabilir.

Nokta Değeri

Grafik üzerindeki belirli bir noktaya karşılık gelen değerlerin incelenmesi.

Yakınlaştırma

Grafiğin belirli bölgelerini zoomlayarak kısa süreli değişimlerin ayrıntılı incelenmesi.

Görsel Çıktı

Grafiklerin GIF, JPEG gibi formatlarda dışarı alınabilmesi.

Endüstriyel trend kontrollerinde nokta değeri, zoom ve pan gibi Runtime inceleme yetenekleri yaygındır. Rockwell trend dokümantasyonu nokta üzerinde değer çubuğu ve zoom/pan işlemlerini; Siemens WinCC Unified ise trend alanının seçilerek yakınlaştırılmasını dokümante etmektedir. citeturn0search8turn0search45

Not: Paylaşılan GRAFİK kaynak kodunda dışa aktarma metodunun ayrıntısı görünmemektedir. GIF/JPEG desteği, kullanıcı tarafından belirtilen çalışma özelliği olarak burada açıklanmıştır.

Açıklama Yazısı Konumu

LegendLocation ile grafik açıklamalarının farklı konumlarda gösterilmesi sağlanabilir.

Seçenekler Kümesi Türkçe
Bottom Alt
Bottomcenter Alt Orta
Bottomflushleft Sol Alttan Hizalı
Float Serbest Yüzer
Insidebotleft İç Alt Sol
Insidebotright İç Alt Sağ
Insidetopleft İç Üst Sol
Insidetopright İç Üst Sağ
Left Sol
Right Sağ
Top Üst
Topcenter Üst Orta
Topflushleft Sol Üstten Hizalı

SCADA Ekranlarında Kullanım Alanları

GRAFİK, grafik bilgisinin doğrudan proses ekranındaki diğer bilgilerle birlikte görülmesinin fayda sağladığı durumlarda kullanılmalıdır.

Ünite Ekranları

Aktif güç, reaktif güç, gerilim ve akım gibi değişkenlerin birlikte izlenmesi.

Pompa ve Fanlar

Basınç, debi, hız ve akım davranışlarının zaman içinde incelenmesi.

Tank ve Rezervuarlar

Seviye, giriş/çıkış debisi ve ilişkili değişkenlerin karşılaştırılması.

Enerji İzleme

Güç, enerji, gerilim ve yük değişimlerinin izlenmesi.

Olay İncelemesi

Olay öncesi ve sonrası proses değerlerinin karşılaştırılması.

Arıza Analizi

Ekipman davranışındaki değişimin birden fazla veri serisiyle incelenmesi.

Önerilen Grafik Tasarımı

  1. Grafiği amaçlı kullanın: dekoratif amaçla eklemeyin.
  2. Veri sayısını sınırlayın: gerçekten karşılaştırılması gereken serileri seçin.
  3. Y1/Y2 eksenlerini dikkatli kullanın: farklı ölçekleri anlaşılır biçimde ayırın.
  4. Zaman aralığını ihtiyaca göre seçin: gereksiz uzun pencerelerden kaçının.
  5. Çok sayıda grafiği aynı ekrana yığmayın: ayrıntılı analiz için GRAFİK PANELİ'ni kullanın.
  6. Runtime veri seçimini değerlendirin: farklı inceleme ihtiyaçları varsa yapılandırılabilir grafik yaklaşımından yararlanın.

Sonuç

GRAFİK, EOS SCADA ekranlarını canlı proses eğilimlerinin görülebildiği analitik alanlara dönüştüren güçlü bir kullanıcı kontrolüdür. Çok sayıda verinin tek grafik üzerinde gösterilebilmesi, Y1/Y2 eksenleri, zaman aralıkları, gösterge, ızgara, dinamik veri ve Runtime veri seçimi gibi özellikler kontrolü esnek hale getirir.

Bununla birlikte çok sayıda GRAFİK kontrolü, çok sayıda veri serisi ve gereğinden uzun zaman aralıkları Runtime üzerindeki işlem/çizim yükünü artırabilir. Ayrıntılı trend incelemeleri için EOS SCADA'nın GRAFİK PANELİ özelliğinin kullanılması ekranları sade tutarken analiz ihtiyacını karşılayabilir.

Özet: GRAFİK = Canlı Veri + Çoklu Veri Serisi + Zaman Ekseni + Runtime İnceleme + Zoom + Nokta Değeri + Görsel Çıktı.

← Önceki İçeriğe Dön