Nokta Değeri
Grafik üzerindeki belirli bir noktaya karşılık gelen değerlerin incelenmesi.
GRAFİK, SCADA ekranında anlık değerin yanında değerin zaman içerisindeki değişimini görmeyi sağlar. Operatör böylece yalnızca “şu an kaç?” sorusunu değil, “nasıl değişiyor?” sorusunu da aynı ekran üzerinden inceleyebilir.
GRAPH_DATA_COLLECTION yapısı, aynı grafik üzerinde birden fazla veri serisinin tanımlanmasını sağlar. Her veri için aktiflik, çizgi rengi, çizgi genişliği, çizgi stili, Y ekseni, başlık ve satır kimliği ayrı ayrı yapılandırılabilir.
Çok sayıda SCADA verisi aynı grafik üzerinde gösterilebilir. Farklı ölçeklere sahip veriler için Y1 ve Y2 eksenleri kullanılabilir. Örneğin aktif güç, reaktif güç, gerilim ve akım aynı zaman ekseni üzerinde karşılaştırılabilir.
GRAFİK'in önemli özelliklerinden biri, grafik veri seçiminin SCADA RUNTIME sırasında değiştirilebilecek şekilde yapılandırılabilmesidir. Bu özellik, grafik alanının tek bir sabit veri grubuna bağlı kalmadan farklı inceleme amaçları için kullanılmasını sağlar.
Grafik verileri, çizgi özellikleri, eksenler, zaman aralığı, gösterge ve diğer görsel özellikler yapılandırılır.
Uygun yapılandırmada kullanıcı, SCADA RUNTIME içinde grafik veri seçimini/değişimini kullanabilir.
Aynı grafik alanı bir incelemede Aktif Güç + Reaktif Güç, başka bir incelemede Gerilim + Akım, başka bir incelemede ise Debi + Seviye için kullanılabilir.
SCADA ekranlarında çok sayıda GRAFİK kullanıcı kontrolünün aynı anda kullanılması performansı olumsuz etkileyebilir. Her grafik; veri serilerinin işlenmesi, noktaların çizilmesi, eksenlerin ve ızgaraların oluşturulması ve ekranın güncellenmesi gibi işlemler gerektirir.
Grafik zaman aralığı uzadıkça işlenecek/görüntülenecek veri miktarı artabileceğinden performans yükünün artma ihtimali de vardır. Etki; veri sayısına, güncelleme hızına, grafik sayısına, veri kaynağına ve Runtime bilgisayarının kaynaklarına bağlıdır.
Bu nedenle GRAFİK kullanıcı kontrolü, proses ekranında grafik bilgisinin doğrudan gerekli olduğu yerlerde kullanılmalıdır. Ayrıntılı trend incelemeleri için EOS SCADA RUNTIME içinde bu amaçla hazırlanmış GRAFİK PANELİ özelliği tercih edilebilir. Grafik yalnızca “ekranda grafik olsun” amacıyla eklenmemelidir.
GRAFİK: belirli bir SCADA ekranına canlı ve bağlama özel grafik yerleştirmek için.
GRAFİK PANELİ: kapsamlı trend inceleme ve grafik analizi için ayrılmış Runtime özelliği olarak.
Endüstriyel HMI/SCADA trend uygulamalarında da gömülü trendler ile ayrıntılı trend araçlarının ayrı amaçlarla kullanıldığı görülür. Rockwell dokümantasyonu gerçek zamanlı/geçmiş veri, çoklu pen, zoom/pan ve Runtime yapılandırması gibi özellikleri; ayrıca daha büyük veri tamponlarının daha fazla sistem kaynağı gerektirebildiğini açıklar.
TimeInterval, grafiğin görüntülediği zaman penceresini belirler.
| Seçenekler Kümesi | Türkçe |
|---|---|
Last10minutes |
Son 10 Dakika |
Last30minutes |
Son 30 Dakika |
Last1hour |
Son 1 Saat |
Last3hours |
Son 3 Saat |
Last6hours |
Son 6 Saat |
Last12hours |
Son 12 Saat |
Last1day |
Son 1 Gün |
Uzun zaman aralığı tek başına performans sorunu oluşacağı anlamına gelmez; ancak daha fazla verinin işlenmesi ve çizilmesi gerektiğinden yükü artırabilir. Özellikle çok sayıda grafik ve çok sayıda veri serisi birlikte kullanılıyorsa bu etki daha belirgin olabilir.
Önerilen yaklaşım: proses davranışını anlamaya yetecek en kısa uygun zaman aralığını seçmek; daha uzun dönemli incelemeleri GRAFİK PANELİ'ne bırakmaktır.
Her grafik verisi GRAPH_DATA_COLLECTION üzerinden ayrı özelliklere sahiptir.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Açıklama |
|---|---|---|---|
DataActive |
Veri Aktif | false |
Grafik veri serisinin aktif olup olmadığını belirler. |
GraphDataName |
Grafik Veri Adı | "" |
Grafikte kullanılacak veri adını tanımlar. |
DataColor |
Veri Rengi | Green |
Veri çizgisinin rengini belirler. |
DataWidth |
Veri Genişliği | 1 |
Veri çizgisinin genişliğini belirler. |
LineStyle |
Çizgi Stili | Solid |
Veri çizgisinin çizim stilini belirler. |
DataYAxis |
Veri Y Ekseni | Y1 |
Verinin Y1 veya Y2 eksenine bağlanmasını belirler. |
DataHeaderText |
Veri Başlık Metni | "" |
Veri serisinin açıklama metnini belirler. |
RowID |
Satır Kimliği | 1 |
Grafik veri koleksiyonundaki satır kimliğini belirler. |
GRAFİK kullanıcı kontrolünün temel çalışma özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Ne işe yarar? |
|---|---|---|---|
UCType |
Kontrol Tipi | GRAFIK |
Kullanıcı kontrolünün tipini tanımlar. |
UpdateInterval |
Güncelleme Aralığı | 1000 ms |
Grafiğin güncellenme aralığını belirler. |
DecimalPoint |
Ondalık Hane | 0 |
Sayısal değerlerin ondalık hane sayısını belirler. |
UCBackColor |
Kontrol Arka Renk | Transparent |
Grafik kontrolünün arka plan rengini belirler. |
UCForeColor |
Kontrol Yazı Rengi | Black |
Kontrolün temel yazı rengini belirler. |
UCFont |
Kontrol Yazı Tipi | Arial Narrow, 8.25 pt, Bold |
Kontrolün temel yazı tipini belirler. |
GraphData |
Grafik Verileri | GRAPH_DATA_COLLECTION[] |
Grafikte gösterilecek veri serilerini koleksiyon halinde tanımlar. |
TimeInterval |
Zaman Aralığı | Last10minutes |
Grafikte görüntülenecek zaman penceresini belirler. |
DisplayZeroLine |
Sıfır Çizgisini Görüntüle | true |
Sıfır referans çizgisinin gösterilmesini belirler. |
DisplayBorder |
Kenarlığı Görüntüle | false |
Grafik kenarlığının görüntülenmesini belirler. |
DisplayY2AxisLeft |
Y2 Eksenini Solda Göster | false |
Y2 ekseninin sol tarafta gösterilmesini belirler. |
UseTrendData |
Trend Verilerini Kullan | false |
Trend verilerinin kullanılmasını belirler. |
Farklı ölçeklere sahip veri serilerinin aynı grafikte okunabilir biçimde gösterilmesi için birden fazla eksen yapılandırılabilir.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan |
|---|---|---|
DisplayXAxis |
X Eksenini Görüntüle | true |
XAxisTitle |
X Ekseni Başlığı | TIME |
XAxisColor |
X Ekseni Rengi | Black |
XAxisAngle |
X Ekseni Etiket Açısı | 0 |
DisplayYAxis |
Y Ekseni Görüntüle | true |
YAxisTitle |
Y Ekseni Başlığı | "" |
YAxisColor |
Y Ekseni Rengi | Black |
DisplayX2Axis |
X2 Eksenini Görüntüle | false |
X2AxisTitle |
X2 Eksen Başlığı | TIME |
DisplayY2Axis |
Y2 Eksenini Görüntüle | false |
Y2AxisTitle |
Y2 Eksen Başlığı | "" |
Y2AxisColor |
Y2 Eksen Rengi | Black |
Grafiğin okunabilirliği ana/küçük ızgara, dolgu, başlık ve açıklama yazısı özellikleriyle düzenlenebilir.
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan |
|---|---|---|
DisplayMinorGrid |
Küçük Izgarayı Görüntüle | true |
MinorGridColor |
Küçük Izgara Rengi | Gainsboro |
MinorGridDashOn |
Küçük Izgara Çizgisi Açık | 1 |
MinorGridDashOff |
Küçük Izgara Çizgisi Kapalı | 1 |
DisplayMajorGrid |
Ana Izgarayı Görüntüle | true |
MajorGridColor |
Ana Izgara Rengi | Gainsboro |
MajorGridDashOn |
Major Grid Dash On | 1 |
MajorGridDashOff |
Ana Izgara Çizgisi Kapalı | 1 |
UseChartFill |
Grafik Dolgusu Kullan | false |
FillColor1 |
Dolgu Rengi1 | DarkGray |
FillColor2 |
Dolgu Rengi2 | LightGray |
FillAngle |
Dolum Açısı | 0 |
TitleText |
Başlık Metni | "" |
TitleColor |
Başlık Rengi | Black |
TitleFont |
Başlık Yazı Tipi | Arial, 16 pt, Regular |
DisplayLegend |
Göstergeyi Görüntüle | true |
LegendLocation |
Açıklama Yazısı Konumu | Top |
LegendFont |
Açıklama Yazı Tipi | Arial, 12 pt, Regular |
| Özellik | EOS Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Açıklama |
|---|---|---|---|
UseTextObject |
Metin Nesnesini Kullan | false |
Grafik üzerinde ek metin nesnesi kullanılmasını belirler. |
TextObjectText |
Metin Nesnesi Metin | "" |
Metin nesnesinin içeriğini belirler. |
TextObjectLocation |
Metin Nesnesi Konumu | 0,0 |
Metin nesnesinin konumunu belirler. |
DisplayTextObjectBorder |
Metin Nesnesi Kenarlığını Görüntüle | false |
Metin nesnesi kenarlığının görüntülenmesini belirler. |
DisplayDynamicData |
Dinamik Verileri Görüntüle | false |
Dinamik veri gösterimini etkinleştirir. |
NumberOfDynamicData |
Dinamik Veri Sayısı | 1 |
Gösterilecek dinamik veri sayısını belirler. |
GraphID |
Grafik Kimliği | "" |
Grafiğin kimliğini belirler. |
LockDesign |
Tasarımı Kilitle | true |
Grafik tasarımının kilitli olup olmadığını belirler. |
GRAFİK yalnızca çizgileri göstermek için değil, grafiği incelemek için de kullanılabilir.
Grafik üzerindeki belirli bir noktaya karşılık gelen değerlerin incelenmesi.
Grafiğin belirli bölgelerini zoomlayarak kısa süreli değişimlerin ayrıntılı incelenmesi.
Grafiklerin GIF, JPEG gibi formatlarda dışarı alınabilmesi.
Endüstriyel trend kontrollerinde nokta değeri, zoom ve pan gibi Runtime inceleme yetenekleri yaygındır. Rockwell trend dokümantasyonu nokta üzerinde değer çubuğu ve zoom/pan işlemlerini; Siemens WinCC Unified ise trend alanının seçilerek yakınlaştırılmasını dokümante etmektedir. citeturn0search8turn0search45
Not: Paylaşılan GRAFİK kaynak kodunda dışa aktarma metodunun ayrıntısı görünmemektedir. GIF/JPEG desteği, kullanıcı tarafından belirtilen çalışma özelliği olarak burada açıklanmıştır.
LegendLocation ile grafik açıklamalarının farklı konumlarda gösterilmesi sağlanabilir.
| Seçenekler Kümesi | Türkçe |
|---|---|
Bottom |
Alt |
Bottomcenter |
Alt Orta |
Bottomflushleft |
Sol Alttan Hizalı |
Float |
Serbest Yüzer |
Insidebotleft |
İç Alt Sol |
Insidebotright |
İç Alt Sağ |
Insidetopleft |
İç Üst Sol |
Insidetopright |
İç Üst Sağ |
Left |
Sol |
Right |
Sağ |
Top |
Üst |
Topcenter |
Üst Orta |
Topflushleft |
Sol Üstten Hizalı |
GRAFİK, grafik bilgisinin doğrudan proses ekranındaki diğer bilgilerle birlikte görülmesinin fayda sağladığı durumlarda kullanılmalıdır.
Aktif güç, reaktif güç, gerilim ve akım gibi değişkenlerin birlikte izlenmesi.
Basınç, debi, hız ve akım davranışlarının zaman içinde incelenmesi.
Seviye, giriş/çıkış debisi ve ilişkili değişkenlerin karşılaştırılması.
Güç, enerji, gerilim ve yük değişimlerinin izlenmesi.
Olay öncesi ve sonrası proses değerlerinin karşılaştırılması.
Ekipman davranışındaki değişimin birden fazla veri serisiyle incelenmesi.
GRAFİK, EOS SCADA ekranlarını canlı proses eğilimlerinin görülebildiği analitik alanlara dönüştüren güçlü bir kullanıcı kontrolüdür. Çok sayıda verinin tek grafik üzerinde gösterilebilmesi, Y1/Y2 eksenleri, zaman aralıkları, gösterge, ızgara, dinamik veri ve Runtime veri seçimi gibi özellikler kontrolü esnek hale getirir.
Bununla birlikte çok sayıda GRAFİK kontrolü, çok sayıda veri serisi ve gereğinden uzun zaman aralıkları Runtime üzerindeki işlem/çizim yükünü artırabilir. Ayrıntılı trend incelemeleri için EOS SCADA'nın GRAFİK PANELİ özelliğinin kullanılması ekranları sade tutarken analiz ihtiyacını karşılayabilir.
Özet: GRAFİK = Canlı Veri + Çoklu Veri Serisi + Zaman Ekseni + Runtime İnceleme + Zoom + Nokta Değeri + Görsel Çıktı.