GUPDATA Hakkında

GUPDATA, klasik bir grafik veya yalnızca sayısal değer göstergesi değildir. Tesisin saatlik üretim taahhüdü ile gerçekleşen üretimini aynı zaman ekseni üzerinde karşılaştıran özel bir SCADA ekran bileşenidir. Kontrolün tasarımında hidroelektrik santralların gün boyunca takip ettiği üretim programı ve saatlik gerçekleşme durumu esas alınmıştır.

24 Saatlik Üretim Görünümü

Üst bölümde saat, gerçekleşen MW/MWsaat, GÜP değeri ve karşılama oranı canlı olarak gösterilir. Orta bölümde saatlik üretim karşılaştırması bar grafik biçiminde izlenir. Alt bölümde ise 24 saate karşılık gelen durum göstergeleri bulunur.

Bu yapı, operatörün yalnızca mevcut saati değil, günün tamamındaki saatlik performansı da aynı anda görmesini sağlar.

Temel amaç

GÜP ile belirlenen saatlik üretim değerinin gerçekleşen üretimle karşılanıp karşılanmadığını operasyon ekranında canlı olarak izlemek. Böylece üretim programından sapmaların hangi saatlerde oluştuğu hızlı biçimde görülebilir.

GUPDATA Nasıl Çalışır?

1. SaatAktif saat belirlenir.
2. GerçekleşenSCADA'dan anlık üretim okunur.
3. GÜPO saate ait taahhüt değeri alınır.
4. KarşılamaGerçekleşme oranı canlı gösterilir.
5. DurumSaat sonunda yeşil/kırmızı LED.

Kontrol, DataMWMeasured ile gerçekleşen üretim verisini ve DataGUPMeasured ile saatlik GÜP değerini kullanır. Saatlik GÜP değeri gün boyunca değişmiyorsa, bu değerin her çevrimde SCADA'dan ayrıca okunması yerine sabit GÜP verisi olarak tanımlanabilmesi mümkündür. Bu davranış ConstantGUPData özelliği ile ilişkilidir.

Sabit GÜP verisi

ConstantGUPData = true yaklaşımında, saatlik GÜP değerleri değişmeyen bir üretim programı olarak kontrol içinde sabit tutulabilir. Böylece GÜP değerleri için sürekli bir SCADA veri noktası okumaya gerek kalmayabilir. Kaynak kodu bu özelliği doğrudan desteklemektedir.

Canlı Üretim ve Karşılama Bilgileri

Saat

08

İzlenen saat bilgisi.

Gerçekleşen Üretim

0088

SCADA'dan okunan mevcut üretim değeri.

Saatlik GÜP

0100

İlgili saat için karşılaştırılan üretim taahhüdü.

Karşılama Oranı

88%

O andaki gerçekleşmenin saatlik hedefe göre durumunu gösteren canlı oran.

Görselde üst bilgi bölümü, operatörün grafik alanını incelemesine gerek kalmadan mevcut saatin temel değerlerini okuyabilmesini sağlar. Saat, MW/MWsaat üretim, GÜP değeri ve Karşılama Oranı birlikte sunulur.

24 Saatlik Durum Takibi

Kontrolün alt bölümündeki 24 durum göstergesi günün saatlerini temsil eder. Saatler ilerledikçe tamamlanan saatlerin sonucu ilgili gösterge üzerinden görülebilir.

Yeşil LED

İlgili saat tamamlandığında saatlik üretim taahhüdünün karşılandığını gösteren durum rengi.

Kırmızı LED

İlgili saat tamamlandığında saatlik üretim taahhüdünün karşılanmadığını gösteren durum rengi.

Devam Eden Saat

İçinde bulunulan saat için canlı üretim ve karşılama oranı üst bilgi bölümünden takip edilir.

Operatör açısından avantajı: Gün içinde geride kalan saatlerin sonucu tek tek kontrol edilmek zorunda kalmadan, 24 saatlik görünüm üzerinden hangi saatlerde taahhüdün sağlandığı veya sağlanamadığı hızlı biçimde anlaşılabilir.

Genel Özellikler

GUPDATA kaynak kodunda tanımlanan genel özellikler aşağıdadır.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
UCType Kontrol Tipi GUPDATA Kullanıcı kontrolünün tipini tanımlar.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 ms Kontrolün güncelleme çevrimini belirler.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal değerlerin gösterimindeki ondalık hane sayısını belirler.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Kontrolün arka plan rengini belirler.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün temel yazı rengini belirler.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25 pt, Bold Kontrolün temel yazı tipini belirler.
ConstantGUPData Sabit GUP Verileri false GÜP verilerinin sabit olarak kullanılmasına yönelik seçenektir.
DisplayBorder Görüntü Kenarlığı true Kontrol kenarlığının görüntülenmesini belirler.
MinValue Minimum Değer 1 Grafik ölçeğinin alt sınırını belirler.
MaxValue Maksimum Değer 5 Grafik ölçeğinin üst sınırını belirler.

Veri Kaynakları

Kontrolün veri bölümü, gerçekleşen üretim ile saatlik GÜP değerinin kaynağını tanımlamak için iki temel alan içerir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Görevi
DataMWMeasured Veri MW Ölçülen "" Gerçekleşen üretim değerinin okunacağı SCADA veri kaynağını tanımlar.
DataGUPMeasured Veri GUP Ölçülen "" Saatlik GÜP değerinin okunacağı SCADA veri kaynağını tanımlar.

İki veri, tek karşılaştırma

Gerçekleşen üretim ve saatlik GÜP değeri aynı saat için birlikte değerlendirilir. Bu iki veri, kontrolün bar grafik alanındaki karşılaştırmanın ve karşılama durumunun temelini oluşturur.

Gün Öncesi Piyasası ve GÖP

Türkiye elektrik piyasasında resmi terminoloji Gün Öncesi Piyasası (GÖP) şeklindedir. EPİAŞ'a göre GÖP işlemleri günlük olarak ve saatlik bazda gerçekleştirilir; her gün 00:00'dan ertesi gün 00:00'a kadar 24 saatlik zaman dilimleri esas alınır. Piyasa katılımcıları bir sonraki gün için tekliflerini piyasa işletmecisine bildirir ve piyasa sonuçları saatlik bazda belirlenir.

EPİAŞ'ın güncel teklif bilgilerinde katılımcıların belirli zaman dilimleri için saatlik, blok ve/veya esnek teklifler sunabildiği; saatlik tekliflerin farklı saatler için farklı miktar ve fiyat bilgileri içerebildiği belirtilmektedir.

GUPDATA'nın amacı piyasa mekanizmasının tamamını modellemek değildir. Kontrol, tesis operasyonu açısından ilgili saat için izlenmesi gereken üretim taahhüdünü SCADA'daki gerçekleşen üretimle yan yana getirerek operatöre görsel bir takip imkânı sağlar.

GÖP / GUPDATA ayrımı

GÖP, EPİAŞ'ın resmi Gün Öncesi Piyasası adıdır. GUPDATA ise EOS SCADA içinde bu sayfada açıklanan özel kullanıcı kontrolünün adıdır. Kontrolün “GUP” olarak kullandığı değer, tesisin saatlik üretim taahhüdünü/karşılaştırma değerini temsil eden uygulama verisidir.

Hidroelektrik Santrallarda Kullanım

Üretim Programı İzleme

HES'in saatlik üretim programının gerçekleşen üretimle birlikte izlenmesi.

Saatlik Karşılaştırma

Her saat için gerçekleşen üretim ile hedef/taahhüt değerinin aynı grafik üzerinde görülmesi.

Sapma Farkındalığı

Saat tamamlandığında karşılanmayan üretim saatlerinin kırmızı durum göstergesiyle ayrıştırılması.

Günlük İzleme

24 saatlik üretim performansının tek kontrol üzerinde bütünsel olarak izlenmesi.

Sabit GÜP

Değişmeyen saatlik GÜP değerlerinin sabit veri olarak kullanılabilmesi.

Canlı Operasyon

Mevcut saatin üretim ve karşılama oranının canlı olarak takip edilmesi.

Operatör İçin Tek Bakışta Durum

GUPDATA'nın tasarımındaki temel fikir, operatörün farklı ekranlar veya raporlar arasında dolaşmadan günün üretim programını izleyebilmesidir.

  1. Üst bilgi: mevcut saat, gerçekleşen üretim, GÜP değeri ve karşılama oranı.
  2. Grafik: saatlik gerçekleşen üretim ile GÜP değerlerinin karşılaştırmalı görünümü.
  3. 24 saatlik durum: tamamlanan saatlerin taahhüt durumunu yeşil/kırmızı göstergelerle izleme.
  4. Canlı takip: içinde bulunulan saat için değerlerin güncellenmesi.
  5. Günlük bütünlük: geçmiş saatler ile mevcut saat aynı kontrol üzerinde tutulur.

Teknik ve Piyasa Kaynakları

Not: Piyasa süreçleri ve kuralları zaman içinde değişebileceğinden, GUPDATA'nın operasyonel kullanımında güncel EPİAŞ düzenlemeleri ve tesisin kendi üretim/taahhüt veri modeli esas alınmalıdır.

Sonuç

GUPDATA, hidroelektrik santral operasyonunda Gün Öncesi Piyasası kapsamında izlenen saatlik üretim taahhüdünü, gerçekleşen üretim ve günlük durum bilgisiyle aynı ekranda birleştiren özel amaçlı bir EOS SCADA kullanıcı kontrolüdür.

24 saatlik bar grafik + gerçekleşen üretim + saatlik GÜP + canlı karşılama oranı + saat sonu yeşil/kırmızı durum göstergesi yaklaşımı sayesinde operatör, üretim programının gün içerisindeki gerçekleşme durumunu hızlı ve doğrudan görebilir.

GUPDATA = 24 Saat + Gerçekleşen Üretim + Saatlik GÜP + Karşılama Oranı + Saatlik Durum

← Önceki İçeriğe Dön