LB BASİT GÖSTERGE Hakkında

Dijital sayısal göstergeler, SCADA ekranlarında proses değerinin doğrudan okunmasını sağlayan temel görsel bileşenlerdendir. LBBASIT_GOSTERGE bu yaklaşımı segment tabanlı bir sayısal gösterim biçiminde sunar. Özellikle kompakt ekran alanlarında, ölçüm değerinin hızlı okunmasının önemli olduğu noktalarda sade bir gösterim oluşturur.


Kontrol yalnızca “bir sayı göstermek” amacıyla kullanılmak zorunda değildir. Eşik kullanımı ile değer belirlenen seviyelere ulaştığında gösterim rengi değiştirilebilir; yanıp sönme ile dikkat gerektiren bir durum görsel olarak öne çıkarılabilir. Böylece her değişiklik için ayrı bir alarm tanımı oluşturmadan, değer göstergesinin kendisine ek durum bilgisi kazandırılabilir.

Çalışma Mantığı

Kontrol, bağlı proses değerini belirlenen biçimlendirme kurallarına göre dijital segment yapısında gösterir. Bunun üzerine eşik, renk ve yanıp sönme davranışları uygulanabiliyorsa, gösterilen rakam aynı zamanda değerin hangi işletme bölgesinde bulunduğuna ilişkin görsel bir ipucu taşıyabilir.

1Proses değeri alınır
2Değer biçimlendirilir
3Eşik durumu değerlendirilir
4Renk / blink uygulanır

Tek alanda iki bilgi

LBBASIT_GOSTERGE ile operatör aynı anda hem sayısal değeri hem de bu değerin tanımlanan eşiklere göre görsel durumunu okuyabilir.

İki Seviyeli Renk Değişimi

UseThreadhold etkinleştirildiğinde iki ayrı eşik seviyesi tanımlanabilir. Her eşik için ayrı bir renk seçilmesi, sayısal değerin yalnızca rakam olarak değil, işletme durumu olarak da algılanmasını kolaylaştırır.

Normal bölge

Eşiklerin altında veya proje tarafından normal kabul edilen çalışma bölgesindeki değerler temel gösterim rengiyle izlenebilir.

Eşik 1

ThreadholdValue1 ve ThreadholdColor1 ile ilk dikkat seviyesine ulaşıldığında farklı bir renk kullanılabilir.

Eşik 2

ThreadholdValue2 ve ThreadholdColor2 ile ikinci seviyede daha belirgin bir görsel durum oluşturulabilir.

Önemli: Bu renk değişimleri, kontrolün kendi görsel davranışıdır. Bunların bir alarm kaydı oluşturduğu veya alarm yönetim sisteminin yerini aldığı varsayılmamalıdır. Gerektiğinde alarm mekanizması ayrıca yapılandırılabilir.

Hızlı Grafik ile Anlık Trend Görüntüleme

UseFastGraph etkinleştirildiğinde kontrolün alt köşesinde küçük bir grafik simgesi bulunur. Fare bu simgenin üzerine getirildiğinde, seçilen zaman aralığına ait veri için hızlı bir grafik görüntülenir; fare simgeden uzaklaştırıldığında grafik kapanır. Böylece operatör, ayrı bir trend ekranına geçmeden mevcut değerin yakın geçmişteki davranışını hızlıca kontrol edebilir.

Hızlı erişim yaklaşımı

Bu yaklaşım, sayısal gösterimin yanında kısa süreli bir trend bağlamı sağlar. Ani yükselme, düşme, dalgalanma veya değer değişiminin sürekliliği gibi bilgiler tek bir kontrol üzerinden hızlıca görülebilir.

Trend neden değerlidir?

Tek bir anlık değer, prosesin o anda nerede olduğunu gösterir. Trend ise değerin hangi yönde ve ne hızda değiştiğine ilişkin ek bağlam sağlar. Bu nedenle hızlı grafik, sayısal gösterimi tamamlayan yardımcı bir inceleme aracıdır.

SCADA İçin Kullanım Alanları

LBBASIT_GOSTERGE, özellikle ekranda çok sayıda analog veya hesaplanmış değerin kompakt biçimde gösterilmesi gereken SCADA sayfalarında değerlendirilebilir. Sayısal değer doğrudan okunurken, eşik renkleri ve isteğe bağlı yanıp sönme özellikleri değerin işletme açısından dikkat gerektiren bir bölgede olup olmadığına ilişkin ek bir görsel katman sağlayabilir.

Sıcaklık

Fırın, kazan, tank, proses hattı ve makine sıcaklıklarının kompakt sayısal gösteriminde kullanılabilir.

Basınç

Hat, tank ve ekipman basıncı gibi sayısal proses değerlerinin hızlı okunmasını sağlar.

Seviye / Debi

Tank seviyesi, sıvı veya gaz debisi gibi sürekli değişkenlerin kompakt gösteriminde kullanılabilir.

Elektriksel Değerler

Gerilim, akım, güç, frekans veya benzeri ölçümlerin doğrudan sayısal olarak sunulmasında değerlendirilebilir.

Makine Değerleri

Devir, hız, titreşim, sıcaklık ve diğer makine ölçümlerinin ekran üzerinde izlenmesine uygundur.

Genel Proses

Minimum ve maksimum çalışma aralığı bulunan farklı sürekli proses değişkenleri için genel amaçlı sayısal gösterge olarak kullanılabilir.

Genel Özellikler

Aşağıdaki özellikler, kontrolün temel sayısal gösterim yapısını, görünümünü, eşik davranışını, uyarı mekanizmasını ve hızlı grafik özelliğini yapılandırır.

Özellik Türkçe karşılığı Varsayılan Açıklama
UCType Kontrol Tipi LBBASIT_GOSTERGE Kullanıcı kontrolünün tipini tanımlar.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 ms Kontrolün veri güncelleme aralığını belirler.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal gösterimde kullanılacak ondalık hane ayarını belirler.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Black Kontrolün arka plan rengini belirler.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Lime Kontrolün temel ön plan/gösterim rengini belirler.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow 8.25 Bold Kontrolün yazı tipi ayarını belirler.
DecimalSeperatorColor Ondalık Ayırıcı Rengi Lime Ondalık ayırıcının rengini belirler.
ValueFormat Değer Biçimi 00.00 Sayısal değerin segment gösteriminde hangi biçimde sunulacağını belirler.
UseSigned Signed Kullan false İmzalı değer gösteriminin kullanılıp kullanılmayacağını belirler.
OffSegmentsColor Off Segment Renk 5 Aktif olmayan segmentlerin gösteriminde kullanılan değeri belirler.

Eşik ve Uyarı Ayarları

Özellik Türkçe karşılığı Varsayılan Açıklama
UseThreadhold Eşik Kullan false Eşik tabanlı renk değişiminin kullanılmasını sağlar.
ThreadholdValue1 Eşik Değeri 1 50 Birinci eşik seviyesini belirler.
ThreadholdColor1 Eşik Rengi 1 Yellow Birinci eşik için kullanılacak rengi belirler.
ThreadholdValue2 Eşik Değeri 2 100 İkinci eşik seviyesini belirler.
ThreadholdColor2 Eşik Rengi 2 Red İkinci eşik için kullanılacak rengi belirler.
UseSoundWarning Sesli Uyarı Kullan false Tanımlanan sesli uyarı davranışının kullanılıp kullanılmayacağını belirler.
UseBlink Blink Kullan false Değer gösteriminde yanıp sönme davranışını etkinleştirir.
BlinkSpeed Göz Kırpma Hızı 500 ms Yanıp sönme hızını belirler.

Hızlı Grafik Ayarları

Özellik Türkçe karşılığı Varsayılan Açıklama
UseFastGraph Hızlı Grafiği Kullan false Kontrol üzerinde hızlı grafik simgesinin ve hızlı trend görüntülemenin kullanılmasını sağlar.
FastGraphTimeInterval Hızlı Grafik Zaman Aralığı Last30minutes Fare ile hızlı grafik açıldığında gösterilecek veri zaman aralığını belirler.
Seçenekler Kümesi değeri Türkçe karşılığı Gösterilen zaman
Last10minutes Son 10 Dakika Son 10 dakikalık veri
Last30minutes Son 30 Dakika Son 30 dakikalık veri
Last1hour Son 1 Saat Son 1 saatlik veri
Last3hours Son 3 Saat Son 3 saatlik veri
Last6hours Son 6 Saat Son 6 saatlik veri
Last12hours Son 12 Saat Son 12 saatlik veri
Last1day Son 1 Gün Son 1 günlük veri

Hızlı Grafik ve SCADA Performansı

Hızlı grafik, operatörün bir değerin geçmiş davranışını hızlıca görmesini sağlayan yardımcı bir özelliktir. Ancak çok sayıda kullanıcı kontrolünde aynı anda gereksiz hızlı grafik mekanizmalarının etkinleştirilmesi, özellikle yoğun ekranlarda ek işlem yükü oluşturabilir.

Ölçülü kullanım

UseFastGraph yalnızca trend bilgisinin operatör için gerçekten faydalı olduğu göstergelerde etkinleştirilmelidir. Çok sayıda kontrolü hızlı grafik özelliğiyle donatmak yerine, operatörün karar vermesinde fayda sağlayacak kritik veya önemli proses değerlerine öncelik verilmesi uygun bir ekran tasarım yaklaşımıdır.

Genel HMI/SCADA dokümantasyonunda trendler, proses değerlerinin zaman içindeki davranışını izlemek için kullanılır. Trend örnekleme ve güncelleme sıklığının uygun seçilmesi de sistem davranışı açısından önem taşır.

Örnek Gösterim Senaryoları

Senaryo Gösterim yaklaşımı Ek görsel bilgi
Normal proses değeri Sabit dijital segment gösterim Temel renk
Birinci eşik Sayısal değer aynı şekilde gösterilir Eşik Rengi 1
İkinci eşik Sayısal değer aynı şekilde gösterilir Eşik Rengi 2
Dikkat gerektiren durum Değer gösterimi devam eder Yanıp sönme
Değişimin incelenmesi Anlık değer gösterilir Hızlı grafik

SCADA Ekran Tasarımında Önerilen Yaklaşım

Okunabilirlik

Dijital rakamların ekran çözünürlüğü ve operatörün bakış mesafesi dikkate alınarak yeterli büyüklükte kullanılması önemlidir.

Renk Anlamı

Eşik renkleri proje içinde tutarlı bir anlam taşımalı; aynı renk farklı ekranlarda farklı durumları ifade edecek şekilde kullanılmamalıdır.

Trend Bağlamı

Değerin geçmiş davranışı önemliyse Hızlı Grafik özelliği ilgili göstergelerde etkinleştirilebilir.

Sonuç

LBBASIT_GOSTERGE, sade dijital segment yapısını yalnızca anlık sayısal değer göstermek için değil, değerin işletme durumunu görsel olarak desteklemek için de kullanabilen kompakt bir SCADA kullanıcı kontrolüdür.

İki seviyeli eşik renkleri, yanıp sönme ve Hızlı Grafik özellikleri birlikte değerlendirildiğinde, küçük bir ekran alanı içerisinde hem anlık değeri hem de değerin durumu ve yakın geçmişteki davranışı hakkında ek bilgi sunulabilir.

Ana fikir

Anlık değer → eşik durumu → görsel renk / blink → gerekirse hızlı trend. Böylece tek bir sayısal gösterim, operatöre birden fazla izleme katmanı sunabilir.

← Önceki İçeriğe Dön