DOĞRUSAL GÖSTERGE

MACTRACKBAR'ın görsel yapısı birkaç temel bileşenin birlikte çalışmasına dayanır. Değer aralığı tanımlanır, ölçek bu aralığı görselleştirir, tikler okunabilirliği artırır ve izleyici mevcut değerin ölçek üzerindeki yerini belirtir.

Buradaki izleyici, kullanıcıya veri değerinin grafiksel karşılığını gösteren hareketli işarettir. Paylaşılan kaynak kodunda izleyicinin şekli, rengi ve boyutu ayrı özelliklerle tanımlandığı için kontrolün görsel dili uygulama tasarımına göre değiştirilebilir.

Bu ayrım SCADA ekran tasarımı açısından önemlidir. Görsel olarak sürgüye benzeyen bir izleyici bulunmasına rağmen, kontrolün temel görevi operatörün değeri değiştirmesi değil, mevcut değeri hızlı biçimde izlemesini sağlamaktır.

Orientation özelliği, doğrusal göstergenin ekran üzerindeki temel yönünü belirler. Kaynak kodunda Horizontal (Yatay) ve Vertical (Dikey) olmak üzere iki seçenek bulunur.

MACTRACKBAR'da mevcut değeri ölçek üzerinde belirten ana görsel öğe izleyicidir. Kaynak kodunda TrackerShape, TrackerColor ve TrackerSize özellikleriyle izleyicinin temel görünümü ayrı ayrı yapılandırılmaktadır.

MinValue ve MaxValue, MACTRACKBAR'ın doğrusal gösterim aralığını belirler. Verilen kaynak kodunda varsayılan değerler 0 ve 10 olarak tanımlanmıştır.

Ölçek aralığı, kontrolün yalnızca görünümünü değil, operatörün değeri nasıl yorumlayacağını da doğrudan etkiler. Örneğin dar bir aralıkta küçük değişimler bile izleyici konumunda belirgin hale gelirken, çok geniş bir aralık aynı değişimin görsel olarak daha küçük algılanmasına neden olabilir.

MACTRACKBAR'ın doğrusal gösterge olarak okunabilirliğini sağlayan temel unsurlardan biri tik işaretleridir. TickStyle, tiklerin ölçeğin hangi tarafında bulunacağını; TickColor, TickFrequency ve TickHeight ise tiklerin görsel ve aralıklı yapısını belirler. TextTickStyle ise sayısal etiketlerin konumlandırılmasını düzenler.

Kullanıcının verdiği örnekte 0–10 aralığında her tam sayı için tik ve sayı bulunmakta, sayısal etiketler ölçeğin iki tarafında görüntülenmektedir. Bu yapı, özellikle dar bir doğrusal göstergenin değerinin hızlı okunmasını kolaylaştıran kompakt bir düzen oluşturur.

BorderColor ve BorderType özellikleri kontrolün dış çerçevesinin görünümünü düzenler. Varsayılan kaynak tanımında BorderType değeri None olduğu için kontrol örneğinde belirgin bir dış çerçeve bulunmamaktadır.

TickStyle ve TextTickStyle için kullanılan MCKonum seçenekler kümesi, ölçek işaretlerinin ve sayısal etiketlerin kontrolün hangi tarafında gösterileceğini düzenlemek için kullanılır.

Aşağıdaki tablo MACTRACKBAR'ın paylaşılan kaynak kodunda bulunan temel özellikleri ve kaynakta verilen varsayılan değerleri özetler.

MACTRACKBAR'ın görsel davranışları kaynak kodunda seçenekler kümeleriyle tanımlanmıştır. Bu yapı, kontrolün yönünü, izleyici biçimini, çerçeve stilini ve tik konumlarını belirli seçeneklerle yönetir.

MCSurgu seçenekler kümesi iki farklı izleyici biçimi sunar: Elips ve Dikdörtgen.

Doğrusal gösterge yaklaşımı, bir sayısal değerin belirlenmiş bir aralık içindeki konumunun hızlı şekilde algılanmasının önemli olduğu HMI/SCADA ekranlarında kullanışlıdır. Endüstriyel HMI dokümantasyonlarında benzer doğrusal gösterge nesneleri, sayısal proses değerlerinin doğrusal bir ölçek üzerinde gösterilmesi ve değerin değişmesine bağlı olarak gösterge konumunun hareket etmesi amacıyla tanımlanmaktadır.

Bu nedenle MACTRACKBAR özellikle “değer nerede?” sorusunun hızlı cevaplanmasının önemli olduğu ekranlarda anlamlıdır. Operatör yalnızca sayıyı okumaz; izleyicinin ölçek üzerindeki yerinden değerin alt sınıra, orta bölgeye veya üst sınıra yakınlığını da görür.

1. Ölçeği gerçek proses aralığıyla eşleştirin: Minimum ve maksimum değerler operatörün anlamlandırabileceği bir çalışma aralığını temsil etmelidir.
2. Tik sıklığını okunabilir tutun: Çok seyrek tikler hassas okumayı zorlaştırabilir; gereğinden fazla tik ise kontrolü görsel olarak kalabalıklaştırabilir.
3. İzleyiciyi görünür kılın: İzleyici rengi ve boyutu, ölçek çizgileriyle yeterli kontrast oluşturmalıdır.
4. Yönü ekran düzenine göre seçin: Dikey kullanım dar alanlarda, yatay kullanım ise geniş ekran bölgelerinde daha uygun bir yerleşim sağlayabilir.
5. Sayısal etiketleri gerektiği kadar kullanın: Kesin değer okumak önemliyse metin tikleri açık tutulmalı; yalnızca konumsal bilgi yeterliyse daha sade bir görünüm tercih edilebilir.
6. Gösterim ve kumanda işlevini ayırın: MACTRACKBAR yalnızca gösterim amacıyla kullanılmalı; operatörün değer değiştirmesi gereken uygulamalarda ayrı bir kontrol yaklaşımı değerlendirilmelidir.

Kavramsal olarak MACTRACKBAR, SCADA ekranının gösterim katmanında yer alır. Saha veya kontrol sisteminden gelen sayısal veri, kontrolün tanımladığı minimum–maksimum aralık içerisinde görsel olarak konumlandırılır.

DOĞRUSAL GÖSTERGE (MACTRACKBAR), sayısal bir proses değerini doğrusal bir ölçek üzerinde konumlandırarak operatöre “değerin hangi noktada olduğunu” hızlı biçimde anlatan bir SCADA kullanıcı kontrolüdür.

Yatay veya dikey yönlendirme, minimum–maksimum değer aralığı, izleyici şekli ve rengi, izleme çizgisi, tik sıklığı, tik rengi, sayısal etiketlerin konumu ve kenarlık biçimi gibi özellikleriyle kontrol farklı ekran tasarımlarına uyarlanabilir.