1. DİKDÖRTGEN
Genel amaçlı bilgi alanları, durum kutuları ve proses değerlerinin metinle birlikte sunulması için kullanılabilir.
ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE), SCADA ekranlarında farklı geometrik şekiller oluşturmak ve bu şekilleri proses bilgisinin görsel sunumunda kullanmak amacıyla tasarlanmış bir kullanıcı kontrolüdür. Kontrolün temel gücü, tek bir sabit gösterim biçimine bağlı kalmadan ekran tasarımına uygun şekiller oluşturabilmesidir.
Bir şekil; kendi metni, yönü, kenarlığı, gölgelendirmesi, tarama dolgusu ve renk geçişleriyle birlikte kullanılabilir. Böylece şekil yalnızca dekoratif bir grafik öğesi olmaktan çıkar; proses durumunu, bir ölçüm değerini veya operatöre sunulacak bilgiyi taşıyan görsel bir bileşene dönüşebilir.
Temel fikir: SHAPE ile SCADA ekranında “veri + şekil + metin + görsel biçim” aynı kontrol içerisinde bir araya getirilebilir.
ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE) kontrolünün en dikkat çekici özelliği farklı geometrik biçimlerin aynı kullanıcı kontrolü içerisinde seçilebilmesidir. Aşağıdaki şekiller kaynak kodundaki CSSekiller seçeneklerini temsil eder.
Genel amaçlı bilgi alanları, durum kutuları ve proses değerlerinin metinle birlikte sunulması için kullanılabilir.
Kompakt durum göstergeleri, ekipman durumları veya sabit ölçüdeki bilgi blokları için uygun bir geometrik biçimdir.
Yuvarlatılmış yatay bir görünüm oluşturur. Sıcaklık, basınç, debi veya benzeri değerlerin görsel sunumunda tercih edilebilir.
Kompakt ve merkezî bir veri sunumu sağlar. Durum, oran, doluluk veya tek bir önemli değerin öne çıkarılmasında kullanılabilir.
Klasik dikdörtgene daha yumuşak bir görsel karakter kazandırır; durum ve bilgi kartlarında kullanılabilir.
Kare biçiminin kompaktlığını korurken köşeleri yumuşatır. Küçük ve belirgin veri alanları için kullanılabilir.
Yön, uyarı, durum veya dikkat çekilmesi gereken değerlerin grafiksel olarak ifade edilmesinde farklı bir görsel seçenek sunar.
Akış yönü, hareket, transfer veya yön bilgisi gibi kavramların görsel olarak anlatılmasına yardımcı olur.
ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE)'nin SCADA ekranındaki kullanımını güçlü hâle getiren noktalardan biri, şeklin yalnızca çizilmesi değil, proses bilgisinin şekille birlikte sunulabilmesidir. Operatör; şeklin içinde veya yanında yer alan metin üzerinden değeri, durumu ya da açıklayıcı bilgiyi aynı görsel alan içerisinde takip edebilir.
SCADA verisi → SHAPE → Şekil + Metin + Görsel biçim → Operatörün hızlı algılayabileceği bilgi
Şeklin geometrisi kadar, şeklin yönü ve üzerinde gösterilecek metin de kontrolün kullanım biçimini belirler. ShapeDirection ile üst, alt, sol veya sağ yön seçilebilir. ShapeText ise şekil üzerinde gösterilecek metnin tanımlanmasını sağlar.
Şeklin dış görünümü BorderColor, BorderStyle, BorderLineStyle, BorderWidth ve DisplayBorder özellikleriyle yapılandırılabilir. Ayrıca CurveMode ve Curvature kullanılarak şeklin köşe ve eğri karakteri değiştirilebilir.
ShapeShading ile şeklin düz, gölgeli veya 3 boyutlu gölgeli görünümü seçilebilir. HatchFillStyle ise çok sayıda tarama ve desen seçeneğiyle şeklin dolgu karakterini değiştirmeye olanak verir.
ŞEKILLİ GÖSTERGE (SHAPE), CenterColor, SurroundColor ve GradientMode özellikleriyle iki renkli veya yönlendirilmiş renk geçişleri oluşturabilir. Ayrıca GRADIENT_COLLECTION üzerinden birden fazla gradyan öğesi tanımlanabilir; her öğe için gradyan konumu ve rengi belirlenebilir.
| Özellik | Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Açıklama |
|---|---|---|---|
| UCType | Kontrol Tipi | SHAPE | Kullanıcı kontrolünün tipini belirtir. |
| UCName | Kontrol Adı | - | Kontrol için tanımlanan adı belirtir. |
| UpdateInterval | Güncelleme Aralığı | 1000 | Kontrolün güncelleme aralığını belirler. |
| DecimalPoint | Ondalık Hane | 0 | Sayısal verilerin gösterimindeki ondalık hane sayısını belirler. |
| UCBackColor | Kontrol Arka Renk | White | Kontrolün arka plan rengini belirler. |
| UCForeColor | Kontrol Yazı Rengi | Black | Kontrol üzerindeki yazıların rengini belirler. |
| UCFont | Kontrol Yazı Tipi | Arial Narrow 12 Bold | Kontrol metinlerinin yazı tipini belirler. |
| GROUPID | Grup Kimliği | "" | Kontrolün grup kimliğini belirtir. |
| Özellik | Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Açıklama |
|---|---|---|---|
| ShapeType | Şekil Türü | Rectangle | Kontrolün kullanacağı geometrik şekli belirler. |
| ShapeDirection | Şekil Yönü | Top | Şeklin yönünü belirler. |
| ShapeText | Şekil Metni | "" | Şekil üzerinde gösterilecek metni belirler. |
| ShapeShading | Şekil Gölgelendirme | Flat | Düz, gölgeli veya 3 boyutlu gölgeli görünümü belirler. |
| HatchFillStyle | Tarama Doldurma Stili | DashedHorizontal | Şekil dolgusunun tarama/desen biçimini belirler. |
| CenterColor | Merkez Rengi | Red | Gradyan yapısının merkez rengini belirler. |
| SurroundColor | Surround Renk | Cyan | Gradyan yapısının çevre rengini belirler. |
| GradientMode | Gradyan Modu | Vertical | Gradyanın yönünü belirler. |
| GradientItems | Gradyan Öğeleri | Collection | Gradyan konumu ve rengini içeren öğe koleksiyonudur. |
| Özellik | Türkçe Karşılığı | Varsayılan | Açıklama |
|---|---|---|---|
| BorderColor | Kenarlık Rengi | Red | Şeklin kenarlık rengini belirler. |
| BorderStyle | Kenarlık Stili | None | Kenarlığın görüntülenme stilini belirler. |
| BorderLineStyle | Kenar Çizgisi Stili | Solid | Kenar çizgisinin kesintisiz, kesikli veya noktalı biçimini belirler. |
| BorderWidth | Kenarlık Genişliği | 3 | Kenarlık çizgisinin genişliğini belirler. |
| DisplayBorder | Kenarlığı Görüntüle | true | Şeklin kenarlığının görüntülenip görüntülenmeyeceğini belirler. |
| CurveMode | Eğri Modu | None | Şeklin hangi köşe veya kenarlarının eğrileceğini belirler. |
| Curvature | Eğrilik | 0.1 | Uygulanan eğriliğin miktarını belirler. |
ShapeType için kullanılabilen seçenekler aşağıdadır:
| Teknik Değer | Türkçe Açıklama |
|---|---|
| Rectangle | Dikdörtgen |
| Square | Kare |
| Oval | Oval |
| Circle | Daire |
| Rnded_rectangle | Yuvarlatılmış Dikdörtgen |
| Rnded_square | Yuvarlatılmış Kare |
| Triangle | Üçgen |
| Arrow | Ok |
| Teknik Değer | Türkçe Açıklama |
|---|---|
| Top | Üst |
| Bottom | Alt |
| Left | Sol |
| Right | Sağ |
| Seçenek | Değerler |
|---|---|
| BorderStyle | Yok · Tek Sabit · Sabit 3 Boyutlu |
| BorderLineStyle | Kesintisiz Çizgi · Kısa Çizgili · Noktalı Çizgi · Kısa Çizgi Nokta · Kısa Çizgi Nokta Nokta · Özel |
| ShapeShading | Düz · Gölgeli · 3 Boyutlu Gölgeli |
| Teknik Değer | Türkçe Açıklama |
|---|---|
| Horizontal | Yatay |
| Vertical | Dikey |
| ForwardDiagonal | İleri Çapraz |
| BackwardDiagonal | Geri Çapraz |
CurveMode çok sayıda köşe kombinasyonuna izin verir. Bu seçenekler şeklin belirli köşelerini veya birden fazla köşesini birlikte eğriltmek için kullanılır.
| Teknik Değer | Türkçe Açıklama |
|---|---|
| None | Yok |
| All | Hepsi |
| Bottomleft | Sol Alt |
| Bottomright | Sağ Alt |
| Bottomright_bottomleft | Sağ Alt Ve Sol Alt |
| Bottomright_topleft | Sağ Alt Ve Sol Üst |
| Bottomright_topleft_bottomleft | Sağ Alt Ve Sol Üst Ve Sol Alt |
| Bottomright_topleft_topright | Sağ Alt Ve Sol Üst Ve Sol Üst |
| Bottomright_topright | Sağ Alt Ve Sağ Üst |
| Bottomright_topright_bottomleft | Sağ Alt Ve Sağ Üst Ve Sol Alt |
| Topleft | Sol Üst |
| Topleft_bottomleft | Sol Üst Ve Sol Alt |
| Topleft_topright | Sol Üst Ve Sağ Üst |
| Topleft_topright_bottomleft | Sol Üst Ve Sağ Üst Ve Sol Alt |
| Topright | Sağ Üst |
| Topright_bottomleft | Sağ Üst Ve Sol Alt |
HatchFillStyle çok geniş bir desen kümesi sunar. Aşağıdaki seçenekler kaynak kodundaki tanımları karşılar.
Daire veya kare şekli, ekipmanın çalışma durumunu ve kısa açıklamasını aynı görsel alanda sunabilir.
Oval veya yuvarlatılmış dikdörtgen içerisinde sıcaklık, basınç, debi veya benzeri bir ölçüm değeri gösterilebilir.
Ok şekli, proses hattındaki akış yönünü veya bir transfer hareketini görsel olarak ifade etmek için kullanılabilir.
Gradyan, tarama, kenarlık ve eğrilik özellikleri birleştirilerek standart göstergelerden farklı özgün SCADA ekranları hazırlanabilir.
Veri bağlantısı hakkında: Verilen SHAPE kaynak kodu; şekil, metin ve görsel biçimlendirme özelliklerini açıkça göstermektedir. Kullanıcı tarafından belirtilen SCADA verisiyle birlikte kullanım senaryosu sayfada açıklanmıştır; ancak paylaşılan kaynak kod parçasında veri bağlantısının hangi özel özelliği veya mekanizmasıyla yapıldığı ayrıca tanımlanmamıştır. Bu nedenle burada belirli bir veri bağlama özelliği adı varsayılmamıştır.
Güncelleme Aralığı varsayılan olarak 1000 ms'dir. DecimalPoint sayısal gösterimlerde kullanılacak ondalık hane sayısını belirler. Görsel yapı ise ShapeType, ShapeDirection, ShapeText, kenarlık, gölgelendirme, tarama ve gradyan özellikleriyle bağımsız olarak biçimlendirilebilir.
SHAPE, SCADA ekranlarının görsel tasarımını zenginleştiren ve farklı geometrik biçimleri proses bilgisinin sunumuna dâhil eden esnek bir kullanıcı kontrolüdür. Dikdörtgen, kare, oval, daire, yuvarlatılmış dikdörtgen, yuvarlatılmış kare, üçgen ve ok seçenekleri; metin, yön, kenarlık, gölgelendirme, tarama ve gradyan özellikleriyle birlikte kullanılabilir.
Bu yapı sayesinde operatöre yalnızca sayısal bir değer göstermek yerine, değeri taşıyan veya açıklayan görsel bir şekil oluşturulabilir. Özellikle özel SCADA ekran tasarımlarında SHAPE, standart gösterim elemanlarının yanında kullanılabilecek güçlü bir grafiksel yapı sunar.