STANDART BUTON Hakkında

STANDART BUTON, EOS SCADA ekranında operatörün bir komutu görsel bir buton üzerinden başlatmasını sağlayan kullanıcı kontrolüdür. Kaynak yapısı, Windows Forms Button kontrolünün buton metni, görüntü, görünüm ve kullanıcı etkileşimi yaklaşımını temel alan bir kontrol tasarımına işaret eder. Windows Forms Button kontrolü tıklama ile bir eylem başlatmak üzere tasarlanmıştır ve metin ile görüntü gibi özelliklerle görsel olarak yapılandırılabilir.

STANDART BUTON
PUSH

EOS SCADA tarafında ise bu görsel etkileşim doğrudan bir kontrolcüye veri/komut yazma amacıyla kullanılabildiğinden, sıradan bir masaüstü butonundan daha kritik bir işletme rolü üstlenir. Bu nedenle AuthorizationLevel (Yetki Düzeyi) yalnızca bir görünüm özelliği olarak değil, komut gönderen kullanıcı kontrolünün güvenli kullanımının temel unsurlarından biri olarak değerlendirilmelidir.

Komut gönderen kontrol — dikkat!

STND_BUTTON gerçek bir kontrolcüye bağlıysa, butona yapılan kullanıcı müdahalesi proses üzerinde sonuç doğurabilir. Bu nedenle ON/OFF değerleri, çalışma modu ve yetki seviyesi devreye almadan önce doğrulanmalıdır. Özellikle TACT ile PUSH arasındaki fark yanlış yapılandırıldığında komutun süresi ve OFF komutunun ne zaman gönderileceği beklenenden farklı olabilir.

İki Çalışma Modu: TACT ve PUSH

STND_BUTTON'ın en önemli ayarı ButtonType özelliğidir. Kaynak kodunda STDugmeTuru Seçenekler Kümesi altında Push ve Tact olmak üzere iki seçenek bulunur. Teknik dokümantasyonda önceki EOS terminolojisiyle uyumlu olarak TACT / Dokunmalı (Basılı Tutmalı) ve PUSH / Darbeli (Puls) adlandırmaları kullanılmıştır.

TACT — Dokunmalı / Basılı Tutmalı Düğme

Operatör butona bastığı sürece kontrol ON durumunu temsil eden değeri gönderir. Kullanıcı butondan elini çektiğinde OFF durumunu temsil eden değer gönderilir.

  • Basma: ON değeri
  • Basılı tutma: ON durumu devam eder
  • Bırakma: OFF değeri
  • Temel mantık: kullanıcı etkileşimi sürdükçe ON, etkileşim bittiğinde OFF

PUSH — Darbeli / Puls Düğmesi

Operatör butona tıkladığında önce ON durumunu temsil eden değer gönderilir. Ardından tanımlanan belirli bir aralıktan sonra OFF durumunu temsil eden değer gönderilir. Kullanıcının butonu basılı tutmaya devam etmesi OFF gönderimini değiştirmez; temel yaklaşım tek bir ON → OFF komut dizisidir.

  • Tıklama: ON değeri
  • Belirlenen aralık: bekleme / darbe süresi
  • Ardından: OFF değeri
  • Temel mantık: kısa süreli komut darbesi oluşturmak

Kritik fark

TACT, butonun basılı tutulma süresini komutun ON süresiyle ilişkilendirir. Kullanıcı bıraktığında OFF komutu oluşur. PUSH ise kullanıcı hareketini tek bir komut darbesine dönüştürür: tıklama ile ON, belirlenen aralıktan sonra OFF. Bu nedenle aynı fiziksel buton görünümü altında iki mod tamamen farklı kontrol davranışları oluşturabilir.

Aşama TACT / Dokunmalı PUSH / Darbeli
Operatör butona basar ON değeri gönderilir ON değeri gönderilir
Operatör butonu basılı tutar ON durumu korunur OFF gönderimi için tanımlı darbe çevrimi devam eder
Operatör butonu bırakır OFF değeri gönderilir Temel davranış değişmez; OFF, tanımlanan aralıktan sonra gönderilir
Komut yapısı Kullanıcı basma/bırakma hareketine bağlı ON → belirli aralık → OFF

Genel Özellikler

STND_BUTTON kontrolünün temel özellikleri aşağıdaki parametrelerle yapılandırılır. Property adları kaynak kodundaki teknik adlarıyla, Türkçe karşılıkları ise EOS terminoloji sözlüğündeki karşılıklarıyla verilmiştir.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Ne işe yarar? Nerede kullanılır?
UCType Kontrol Tipi STND_BUTTON Kontrolün EOS SCADA içindeki tipini tanımlar. Standart buton kontrolünün seçildiği tüm ekranlarda.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 Kontrolün güncelleme aralığını belirler. Butonun bağlı olduğu verinin periyodik olarak değerlendirildiği durumlarda.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal veri gösteriminde kullanılacak ondalık hane ayarını belirler. Kontrolün sayısal veriyle ilişkilendirildiği yapılandırmalarda.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Kontrolün temel arka plan rengini belirler. SCADA ekranındaki genel görsel bütünlük için.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün temel yazı rengini belirler. Buton metninin görünümü için.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25f Kontrol yazı tipini belirler. Buton metinlerinin okunabilirliğini düzenlemek için.

Buton ve Durum Görünümü

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
ButtonType Buton Türü Push Butonun TACT/Dokunmalı veya PUSH/Darbeli çalışma davranışını seçer.
DefaultImageFile Varsayılan Görüntü Dosyası "" Butonun varsayılan durumunda kullanılacak görüntü dosyasını belirler.
ActiveImageFile Aktif Görüntü Dosyası "" Butonun etkin/aktif görünümünde kullanılacak görüntü dosyasını belirler.
DefaultText Varsayılan Metin PUSH Butonun varsayılan durumundaki metni belirler.
ActiveText Aktif Metin PUSH Butonun aktif durumundaki metni belirler.
DefaultButtonColor Varsayılan Buton Rengi Red Varsayılan durumdaki buton rengini belirler.
ActiveButtonColor Etkin Buton Rengi Lime Aktif durumdaki buton rengini belirler.
DefaultTextColor Varsayılan Metin Rengi Black Varsayılan durumdaki metin rengini belirler.
ActiveTextColor Aktif Metin Rengi Black Aktif durumdaki metin rengini belirler.

Görsel Stil ve Kenarlık Ayarları

STND_BUTTON, Windows Forms Button yaklaşımına uygun olarak farklı görsel stiller ve kenarlık biçimleriyle yapılandırılabilir. Windows tarafında FlatStyle benzeri ayarlar butonun düz, standart veya açılır görünümlere yaklaşmasını sağlar; Microsoft dokümantasyonu Flat ve Popup gibi stillerin görünüm davranışlarını ayrıca tanımlar.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
FlatStyle Düz Stil Standard Butonun temel görsel stilini belirler.
FlatBorderStyle Düz Kenar Stili Solid Buton kenarlığının çizgi biçimini belirler.
FlatBorderColor Düz Kenarlık Rengi Black Kenarlığın rengini belirler.
Flat3DColor 3D Düz Kenar Rengi Gainsboro 3B görsel kenar etkisinde kullanılan rengi belirler.
FlatMouseDownBackColor Düz Fare Aşağı Arka Renk Transparent Fare butona basıldığında kullanılacak arka plan rengini belirler.
FlatMouseOverBackColor Düz Fare Üstü Arka Rengi Transparent Fare butonun üzerine geldiğinde kullanılacak arka plan rengini belirler.
FlatBorderSize Düz Kenarlık Boyutu 1 Kenarlığın boyutunu belirler.

Seçenekler Kümeleri

STDugmeTuru — Buton Türü

Seçenekler Kümesi Türkçe Çalışma Mantığı
Push Basmalı / Darbeli ON değeri gönderilir, belirlenen aralıktan sonra OFF değeri gönderilir.
Tact Dokunmalı / Basılı Tutmalı Basma sırasında ON, bırakma sırasında OFF değeri gönderilir.

BTButonTuru — Buton Görünüm Türü

Seçenekler Kümesi Türkçe
Flat Düz
Popup Açılır
Standard Standart
System Sistem

BTKenarTuru — Kenar Türü

Seçenekler Kümesi Türkçe
Dashed Çizgili
Dotted Noktalı
Inset İç Metin
None Yok
Outset Dış Metin
Solid Düz

AuthorizationLevel — Yetkilendirme

AuthorizationLevel, kontrolün kullanılabilmesi için gerekli yetki seviyesini belirler. Kaynak kodunda None, Monitor, Operation, Engineering ve Superuser seçenekleri tanımlıdır. Bu kontrol komut gönderdiği için yetkilendirme yapılandırması özellikle önemlidir.

Seçenekler Kümesi Türkçe STND_BUTTON açısından anlamı
None Yetki Yok Kontrolün kullanım yetkisinin bulunmadığı seviye.
Monitor İzleme Kaynak kodundaki varsayılan yetki düzeyidir; gerçek projede komut yetkilendirme politikanızla birlikte değerlendirilmelidir.
Operation İşletme Operasyonel kullanım için tanımlanabilen yetki seviyesi.
Engineering Mühendislik Mühendislik seviyesindeki kullanıcılar için tanımlanabilen yetki seviyesi.
Superuser Süper Kullanıcı En üst kullanıcı yetki seviyesi olarak tanımlanmıştır.

Yetkilendirme neden kritik?

STND_BUTTON bir izleme göstergesi değil, komut gönderme amacı taşıyan bir kullanıcı kontrolüdür. Bu nedenle ekrandaki butona erişebilen kullanıcının hangi operasyonları gerçekleştirebileceği proje güvenlik politikasıyla birlikte ele alınmalıdır. Yetki seviyesinin doğru seçilmesi kadar ON/OFF değerlerinin ve bağlantılı kontrolcü değişkeninin doğrulanması da önemlidir.

Kullanım Alanları ve Örnek Senaryolar

Motor Çalıştır / Durdur

Bir motor veya fan için komut ekranında kullanılabilir. TACT yaklaşımı, operatörün basılı tutma hareketinin ON/OFF davranışıyla ilişkilendirildiği özel uygulamalarda; PUSH yaklaşımı ise kısa süreli tetik komutlarında değerlendirilebilir.

Çevrim Başlatma

Bir proses çevriminin başlatılması gibi tek seferlik tetikleme gereken işlemlerde PUSH / Darbeli mod, ON → bekleme → OFF yapısıyla kullanılabilir.

Basılı Tutma İşlemleri

Operatörün butona fiziksel olarak basılı kaldığı süre boyunca ON davranışının sürmesinin istendiği uygulamalarda TACT / Dokunmalı mod değerlendirilebilir.

Yardımcı Kontrol Komutları

SCADA ekranında kontrolcüye gönderilen yardımcı komutların operatör tarafından görünür ve anlaşılır bir buton üzerinden verilmesi için kullanılabilir.

Komut Akışı

İki modun farkını en net biçimde komut akışında görmek mümkündür:

OperatörButona etkileşir
→
ON DeğeriKontrolcüye gönderilir
→
OFF DeğeriModun kuralına göre gönderilir
Mod ON ne zaman? OFF ne zaman? Temel kullanım fikri
TACT / Dokunmalı Butona basıldığında Butondan çekildiğinde Basılı tutma süresi komutun ON süresiyle ilişkilidir.
PUSH / Darbeli Butona tıklandığında Belirlenen aralıktan sonra Tek bir ON → OFF darbesi üretir.

Devreye Alma ve Güvenli Test

STND_BUTTON gerçek ekipmana bağlanmadan önce komut akışının kontrollü biçimde doğrulanması önerilir. Windows Forms butonlarında tıklama bir kullanıcı etkileşim olayıdır; EOS SCADA'daki bu etkileşimin kontrolcü yazma işlemine dönüştürülmesi nedeniyle, görsel test ile proses testini birbirinden ayırmak önemlidir. Windows Forms belgeleri Button'ın tıklama ile eylem başlatmasını ve çeşitli klavye/fare etkileşimlerini desteklediğini belirtir.

Önerilen kontrol listesi

  1. Bağlı kontrolcü değişkenini doğrulayın.
  2. ON ve OFF değerlerini doğrulayın.
  3. TACT veya PUSH modunun bilinçli olarak seçildiğini doğrulayın.
  4. PUSH modunda OFF'un gönderileceği aralığı test edin.
  5. TACT modunda basma ve bırakma davranışını test edin.
  6. Yetki seviyesini proje güvenlik politikasına göre belirleyin.
  7. Gerçek ekipman üzerinde kontrollü devreye alma gerçekleştirin.

Özelliklerin Hızlı Referansı

Konu Önemli özellik Özet
Kontrol tipi UCType STND_BUTTON
Çalışma modu ButtonType TACT / Dokunmalı veya PUSH / Darbeli
ON/OFF davranışı Mod bağımlı TACT: basma/bırakma; PUSH: ON → aralık → OFF
Görsel durum Default / Active Metin, görüntü ve renkler ayrı ayrı yapılandırılabilir.
Görsel stil FlatStyle Flat, Popup, Standard, System
Kenarlık FlatBorderStyle Dashed, Dotted, Inset, None, Outset, Solid
Güvenlik AuthorizationLevel None, Monitor, Operation, Engineering, Superuser

Sonuç: STND_BUTTON görünüş olarak tanıdık bir Windows Forms butonu olsa da EOS SCADA içinde asıl değeri, bu kullanıcı etkileşimini kontrolcüye yönelik komuta dönüştürmesidir. Özellikle TACT ve PUSH arasındaki davranış farkı ile AuthorizationLevel ayarı, kontrolün doğru ve güvenli kullanılmasının temel noktalarıdır.

← Önceki İçeriğe Dön