ANAHTARLI DÜĞME Hakkında

SWITCH_BUTTON, SCADA ekranında operatörün bir komut veya durum değişikliğini fiziksel bir anahtar kullanıyormuş hissi veren görsel bir arayüz üzerinden gerçekleştirmesine olanak tanır. Kaynak kodunda SBSwitchTuru Seçenekler Kümesi ile altı ayrı anahtar görünümü tanımlanmıştır.

Bu altı görünümün önemli özelliği, kontrolün temel komut mantığını değiştirmekten çok operatöre sunulan görsel etkileşim modelini değiştirmesidir. Gerçek saha ekipmanındaki bir toggle, rocker veya rotary anahtarın elektriksel ayrıntıları ile bu kullanıcı kontrolünün SCADA içindeki komut yazma davranışı birebir aynı kabul edilmemelidir; burada bu isimler öncelikle görsel ve etkileşimsel tasarım dilini tanımlar. Switch türlerinin fiziksel karakterleri için genel anahtar terminolojisi de teknik kaynaklarda benzer biçimde açıklanmaktadır.

Tek Kontrol, Altı Farklı Görsel Dil

SWITCH_BUTTON ile operatör ekranının tasarımına uygun anahtar görünümü seçilebilir. Böylece aynı komut işlevi; kol tipi, sallanan, LED'li, döner veya panel tipi farklı bir görsel karakter ile temsil edilebilir. Özellikle kumanda panolarında anahtar biçimi, operatörün kontrolü ilk bakışta ayırt etmesine yardımcı olan önemli bir görsel unsurdur.

Altı Anahtar Türü

Aşağıdaki altı tür, kaynak koddaki SBSwitchTuru Seçenekler Kümesi ile doğrudan tanımlanmıştır. Her türü ayrı bir görsel karakter olarak ele almak, SWITCH_BUTTON'ın en güçlü taraflarından biridir.

1. GEÇİŞ DÜĞMESİ

Switchtoggle

Kolun bir konumdan diğerine geçirilmesi fikrini görsel olarak temsil eder. Toggle anahtarlar genel olarak iki konum arasında geçiş ve durumun korunması fikriyle ilişkilendirilir.

SCADA'da kullanım: Açık/Kapalı, Devrede/Devre Dışı veya izin verilen iki durumlu komutların belirgin bir anahtar görünümüyle sunulması.

2. LED DÜĞMESİ

Switchled

Anahtar durumunu ışıklı bir göstergeyle güçlendiren görsel türdür. Kaynak kodundaki DefaultColor, SwitchedColor, OnStateText ve OffStateText özellikleriyle durumun renk ve metin üzerinden de ayırt edilmesi sağlanabilir.

SCADA'da kullanım: Motor çalışıyor/kapalı, pompa devrede/devre dışı veya bir izin komutunun durumunu ışıklı bir arayüzle belirginleştirmek.

3. SAPLI DÜĞME

Switchlever

Uzun bir kol veya sapın konumunu öne çıkaran anahtar görünümüdür. Operatöre anahtarın konumunu fiziksel bir kumanda koluna benzer şekilde algılatır.

SCADA'da kullanım: Makine çalışma izni, proses modu veya iki durumlu bir işletme komutunun kol konumu ile gösterilmesi.

4. ROCKER DÜĞMESİ

Switchrocker

Merkezi eksen çevresinde bir yana veya diğer yana sallanan düğme görünümünü temsil eder. Gerçek rocker anahtarların temel karakteri de iki taraf arasında sallanan bir aktüatördür.

SCADA'da kullanım: İki durumlu saha komutlarını geniş, kolay fark edilen ve panel anahtarı hissi veren bir arayüzle sunmak.

5. DÖNER DÜĞME

Switchrotary

Merkezindeki düğmenin döndürülmesi fikrini görsel olarak temsil eder. Genel rotary switch terminolojisinde döndürme hareketi farklı konum veya seçimlerin belirlenmesinde kullanılır; SWITCH_BUTTON kaynak kodunda ise bu görünüm aynı anahtar kontrolünün görsel türlerinden biridir.

SCADA'da kullanım: Operatörün bir anahtar komutunu döner kumanda görünümüyle ayırt etmesinin istendiği ekranlar.

6. PANEL DÜĞME

Switchpanel

Panel üzerine yerleştirilmiş, çevresindeki gövde ve durum göstergesiyle birlikte algılanan kompakt anahtar görünümüdür. Panel tipi anahtarların endüstriyel ve kumanda panosu uygulamalarında yaygın bir kullanım alanı vardır.

SCADA'da kullanım: Kontrol paneli estetiğinin öne çıktığı ekranlarda kompakt, belirgin ve durum metni içeren anahtarlar oluşturmak.

Çalışma Prensibi

SWITCH_BUTTON'ın SCADA açısından temel akışı, operatörün görsel anahtar üzerinde gerçekleştirdiği işlem ile kontrolcüye gönderilecek komutun ilişkilendirilmesine dayanır. Kaynak kodunda LevelThreshold = 0.5 değeri iki durumlu görsel değerlendirmede kullanılan eşik olarak tanımlanmıştır. Ancak verilen kaynak kesitinde komutun hangi fiziksel veri noktasına veya hangi komut değerlerine yazıldığı ayrıca gösterilmediği için burada yalnızca kaynak kodun desteklediği görsel ve eşik davranışı açıklanmaktadır.

1. OPERATÖRAnahtar görünümüne etkileşim uygular.
2. DURUMKontrolün iki durumlu görsel mantığı değerlendirilir.
3. KOMUTKontrolcüye gönderilecek işlem yürütülür.
4. GÖRSEL GERİ BESLEMERenk, metin ve anahtar görünümü durumu yansıtır.

Kontrolcüye Komut Gönderen Bir Kullanıcı Kontrolüdür

SWITCH_BUTTON bir izleme göstergesi olarak düşünülmemelidir. Operatör etkileşimi sonucunda kontrolcü tarafında bir işlem oluşabileceği için yanlış kullanım proses davranışını etkileyebilir. Bu nedenle komutun bağlandığı veri, komutun anlamı ve kullanıcı yetkisi devreye alınmadan önce dikkatle doğrulanmalıdır. Özellikle kritik ekipmanlarda anahtarın yalnızca görsel durumuna bakarak gerçek saha durumunun kesin olarak doğrulandığı varsayılmamalıdır.

Genel ve Görsel Ayarlar

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
UCType Kontrol Tipi SWITCH_BUTTON Kullanıcı kontrolünün SWITCH_BUTTON tipini tanımlar.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 1000 Kontrolün güncelleme aralığını belirler.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Kontrolün genel sayısal gösterim ayarıdır.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Kontrolün arka plan rengini belirler.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrolün genel yazı rengini belirler.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25 pt Kontrolün genel yazı tipini belirler.
LevelThreshold Düzey Eşiği 0.5 İki durumlu görsel değerlendirmede kullanılan eşik değeridir.
DefaultColor Varsayılan Renk Red Anahtarın varsayılan durumundaki görsel rengini belirler.
SwitchedColor Anahtarlı Renk Lime Anahtar değiştirilmiş durumdayken kullanılacak rengi belirler.
CursorColor İmleç Rengi Silver Anahtarın hareketli/konum belirleyen görsel parçasının rengini belirler.
ButtonColor Buton Rengi Gold Anahtar düğmesinin/aktüatörünün temel rengini belirler.
CursorThickness İmleç Kalınlığı 40 İmleç görselinin kalınlığını belirler.
DisplayBoder Boder Görüntüle false Kaynak kodundaki teknik Property adı korunmuştur; anahtar çevresindeki kenarlığın gösterimini belirler.
BorderColor Kenarlık Rengi Black Kenarlık görüntüleniyorsa rengini belirler.
BorderThickness Kenarlık Genişliği 1 Kenarlığın kalınlığını belirler.
BorderStyle Kenarlık Stili Flat Kenarlığın görsel stilini belirler.

Durum Metinleri

Anahtarın durumunu yalnızca renk veya şekil üzerinden değil, doğrudan metin ile de ifade etmek mümkündür. Kaynak kodunda varsayılan olarak ON ve OFF metinleri tanımlanmıştır.

Özellik EOS Türkçe Karşılığı Varsayılan Açıklama
OnStateText Durum Metninde ON Anahtar etkin/değiştirilmiş durumda görüntülenecek metindir.
OffStateText Durum Dışı Metin OFF Anahtar varsayılan/durum dışı konumundayken görüntülenecek metindir.

Operatör Arayüzü İçin Metin Seçimi

Teknik ekranlarda ON / OFF kullanılabileceği gibi, proses terminolojisine uygun kısa durum metinleri de tercih edilebilir. Metinlerin operatör tarafından tek bakışta anlaşılabilir olması önemlidir.

Döndürme Seçenekleri

GNAciBilgisi Seçenekler Kümesi, anahtarın ekrandaki yönünü dört sabit açı ile belirler. Böylece aynı anahtar görünümü yatay veya dikey yerleşime uygun biçimde kullanılabilir.

Teknik değer Seçenek Açıklama
Zerodegrees 0 Derece Varsayılan yön.
Ninthydegrees 90 Derece Anahtar görünümünü 90 derece döndürür.
HundredEightydegrees 180 Derece Anahtar görünümünü 180 derece döndürür.
Twohundredseventhydegrees 270 Derece Anahtar görünümünü 270 derece döndürür.

Kenarlık Seçenekleri

SBKenarSekli Seçenekler Kümesi, anahtarın çevresindeki görsel çerçevenin nasıl çizileceğini belirler. Bu seçenekler özellikle panel görünümünü güçlendirmek ve anahtarın ekran üzerindeki sınırını belirginleştirmek için kullanılabilir.

Teknik değer Seçenek
None Yok
Raisedouter Yükseltilmiş Dış
Raisedinner Yükseltilmiş İç
Raised Yükseltilmiş
Sunkenouter Batırılmış Dış
Sunkeninner Batırılmış İç
Sunken Batırılmış
Roundedsides Yuvarlak Kenarlar
Etched Kazınmış
Bump Tümsek
Adjust Ayarlanmış
Flat Düz

Yetkilendirme ve Güvenli Kullanım

SWITCH_BUTTON için yetkilendirme yalnızca bir arayüz ayrıntısı değildir. Kontrolcüye komut gönderen bir kullanıcı kontrolü olduğundan, hangi kullanıcının hangi işletme işlemini yapabileceği açık biçimde tanımlanmalıdır. Kaynak kodunda varsayılan AuthorizationLevel değeri Monitor olarak verilmiştir.

Yetki Düzeyi Özellikle Önemlidir

Komut gönderen bir kontrolün ekranda bulunması, tüm kullanıcıların bu komutu çalıştırabileceği anlamına gelmemelidir. Kritik pompa, vana, motor, kesici, jeneratör veya benzeri ekipmanların kumandasında yetki seviyeleri proje güvenlik yaklaşımıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Teknik değer Seçenek Anlamı
None Yetki Yok Komut kullanım yetkisinin bulunmadığı düzey.
Monitor İzleme İzleme düzeyi.
Operation İşletme İşletme işlemleri için kullanılan yetki düzeyi.
Engineering Mühendislik Mühendislik işlemleri için kullanılan yetki düzeyi.
Superuser Süper Kullanıcı En yüksek yetki düzeyi.

Örnek Kullanım Senaryoları

Motor Çalıştırma / Durdurma

Motor komutunun iki durumlu bir anahtar ile temsil edildiği bir ekranda LED veya Rocker görünümü kullanılabilir. SwitchedColor ile etkin durum, DefaultColor ile varsayılan durum ayrıştırılabilir; OnStateText / OffStateText ile durum metni gösterilebilir.

Pompa Devreye Alma

Pompa kumandası için Lever veya Toggle görünümü seçilerek operatörün komutu fiziksel bir kol veya geçiş anahtarı gibi algılaması sağlanabilir. Burada görünüm seçimi ile gerçek pompanın geri besleme durumunun birbirinden ayrılması gerekir.

Elektrik Kumanda Ekranı

Panel görünümü; kesici, ayırıcı veya izin gibi iki durumlu komutların kompakt bir kumanda paneli estetiği içinde sunulmasında kullanılabilir. Kritik işlemlerde AuthorizationLevel mutlaka proje yetkilendirme yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Hızlı Referans

Konu Kaynak kodu Türkçe karşılık Varsayılan
Kontrol UCType Kontrol Tipi SWITCH_BUTTON
Anahtar türü ButtonType Buton Tipi Switchled / LED Düğmesi
Dönüş Rotation Döndürme 0 Derece
Varsayılan renk DefaultColor Varsayılan Renk Red
Anahtarlı renk SwitchedColor Anahtarlı Renk Lime
İmleç CursorColor İmleç Rengi Silver
Buton ButtonColor Buton Rengi Gold
Açık durum OnStateText Durum Metninde ON
Kapalı durum OffStateText Durum Dışı Metin OFF
Yetki AuthorizationLevel Yetki Düzeyi Monitor / İzleme

Sonuç

SWITCH_BUTTON (ANAHTARLI DÜĞME), tek bir komut kontrolünü altı farklı görsel anahtar diliyle sunarak SCADA ekran tasarımına önemli bir esneklik kazandırır. Geçiş, LED, Saplı, Rocker, Döner ve Panel türlerinin her biri operatöre farklı bir fiziksel kumanda çağrışımı verir.

Renk, durum metni, imleç kalınlığı, dönüş açısı ve kenarlık seçenekleri kontrolün görsel karakterini ayrıntılı biçimde şekillendirirken, AuthorizationLevel komut yetkisinin kontrol edilmesini sağlar. En önemli nokta ise bu kontrolün yalnızca görsel bir gösterge değil, kontrolcüye komut gönderen bir kullanıcı kontrolü olmasıdır. Bu nedenle görsel tasarım kadar veri bağlantısı, komut anlamı ve yetkilendirme de dikkatle ele alınmalıdır.

Tasarımın Özeti

Doğru anahtar görünümü + açık durum göstergesi + uygun yetki düzeyi + doğrulanmış komut bağlantısı birlikte değerlendirildiğinde SWITCH_BUTTON, operatör kumandaları için güçlü ve anlaşılır bir SCADA arayüz elemanı olarak kullanılabilir.

← Önceki İçeriğe Dön