CANLI SİSTEM MONİTÖRÜ GÖRÜNÜMÜ

Aşağıdaki panel dokümantasyon amacıyla örneklenmiştir. Gerçek SYSTEM_MONITOR kontrolünde seçilen Bilgi Adı ve grafik ayarlarına bağlı olarak ilgili bilgi SCADA ekranında güncellenir.


EKRANA GETİRİLEBİLEN BİLGİ TÜRLERİ

SYSTEM_MONITOR'ün en güçlü yönü, tek bir kontrol içerisinde farklı nitelikteki sistem bilgilerini seçilebilir hale getirmesidir. Aşağıdaki kartlarda kaynak kodunda tanımlanan SMBilgiTuru seçenekleri tek tek açıklanmıştır. Windows tarafındaki sistem bilgileri ve performans sayaçları; işlemci, bellek, disk ve ağ gibi kaynakların izlenmesine yönelik standart ölçüm alanları sunar.

SYSTEM_MONITOR • SİSTEM DURUMU

CANLI İZLEME
CPU KULLANIMI
68%
Örnek anlık değer
BELLEK
54%
Örnek anlık değer
BAĞLANTI
AKTİF
Uygulama bağlantı durumu
SCADA OPERATÖRÜ
OPERATÖR-01
Örnek kullanıcı
Computermodel

Bilgisayar Modeli

SCADA uygulamasının çalıştığı bilgisayarın model bilgisini gösterir. Sistem bilgisi API'leri bilgisayar donanımı ve bilgisayar adı gibi yapılandırma bilgilerine erişebilir.

DonanımKimlik Bilgisi
Processortype

İşlemci Türü

Bilgisayardaki işlemci mimarisi veya türüne ilişkin bilgiyi görünür hale getirir. Windows sistem bilgisi yapıları işlemci türü ve sistemdeki işlemci sayısı gibi bilgileri sağlayabilir.

Donanımİşlemci
User

Kullanıcı

Çalışan ortamla ilişkili kullanıcı bilgisini göstermek için kullanılır. Windows API'lerinde geçerli iş parçacığıyla ilişkili kullanıcı adının alınması desteklenir.

KullanıcıKimlik
Scadaoperator

SCADA Operatörü

SCADA uygulaması bağlamındaki operatör bilgisini ekrana taşımak için tanımlanmıştır. Bu bilgi türünün hangi kimlik doğrulama kaynağından üretildiği verilen kaynak kodunda ayrıca belirtilmemiştir.

SCADAOperatör
Connectionstatus

Bağlantı Durumu

SCADA çalışma ortamındaki bağlantı durumunu görünür bir bilgi alanına dönüştürmek için kullanılır. Hangi bağlantının ve hangi durum kodlarının değerlendirildiği verilen kaynak kodunda ayrıntılandırılmamıştır.

DurumBağlantı
Cpuusage

CPU Kullanımı

İşlemci kullanım düzeyini anlık bir sistem performans göstergesi olarak sunar. Windows performans sayaçları CPU kullanımını izlemek için standart bir ölçüm katmanı sağlar.

Anlık değerPerformans
Cpuusagehistory

CPU Kullanım Tarihçesi

CPU kullanımının zaman içerisindeki değişimini grafiksel bir geçmiş olarak sunmak için kullanılır. Böylece yalnızca anlık değer değil, değişimin yönü de izlenebilir.

TarihçeTrend
Memv

Hafıza V

Kaynak kodunda Hafıza V adıyla tanımlanan bellek bilgi türüdür. “V” harfinin kontrol içindeki kesin anlamı verilen kodda açıklanmadığından, bu sayfada kaynak kodundaki adlandırma korunmuştur.

BellekV
Memp

Hafıza P

Kaynak kodunda Hafıza P adıyla tanımlanan ikinci bellek bilgi türüdür. “P” harfinin kontrol içindeki kesin anlamı verilen kodda açıklanmadığından, teknik adlandırma aynen korunmuştur.

BellekP
Memoryusagehistory

Hafıza Kullanım Tarihçesi

Bellek kullanımının zaman içerisindeki değişimini izlemeye yönelik geçmiş/trend görünümüdür. Windows performans sayaçları bellek kullanım istatistiklerinin toplanmasını destekler.

TarihçeBellek
Diskreadhistory

Sabit Disk Okuma Tarihçesi

Disk okuma etkinliğinin zaman içerisindeki değişimini izlemek için kullanılır. Disk kullanım istatistikleri performans izleme altyapısının temel alanlarından biridir.

DiskOkuma
Diskwritehistory

Sabit Disk Yazma Tarihçesi

Disk yazma etkinliğinin zaman içerisindeki değişimini izlemek için kullanılır. Böylece depolama birimindeki yazma hareketleri ayrı bir geçmiş görünümü olarak ele alınabilir.

DiskYazma
Netinhistory

Gelen Ağ Paketi Tarihçesi

Ağ arayüzüne gelen trafik/paket etkinliğinin zaman içerisindeki değişimini gösterir. Windows ağ performans sayaçlarında alınan bayt ve paketler ayrı ölçüm alanları olarak bulunur.

AğGelen
Netouthistory

Giden Ağ Paketi Tarihçesi

Ağ arayüzünden dışarı gönderilen trafik/paket etkinliğinin zaman içerisindeki değişimini gösterir. Windows ağ performans sayaçlarında gönderilen bayt ve paketler ayrı ölçüm alanlarıdır.

AğGiden

GRAFİKSEL TARİHÇE VE CANLI GÖRSELLEŞTİRME

Tarihçe türleri, sistem değerlerinin yalnızca tek bir anda okunması yerine zaman içerisindeki hareketinin görülmesine yardımcı olur. Kaynak kodundaki ChartType seçeneği grafik görünümünü Çubuk veya Çizgi olarak belirler. Windows performans sayaçları da CPU, bellek, disk ve ağ gibi kaynakların izlenmesinde kullanılan standart bir veri toplama yaklaşımıdır.

Örnek CPU Kullanım Tarihçesi

CPU
68%
Bellek
54%
Ağ Gelen
42%
Ağ Giden
27%

Görsel okuma

Canlı bilgi → örnekleme → tarihçe → grafik → operatörün hızlı algısı. Bu sayfadaki grafik değerleri yalnızca dokümantasyon örneğidir; gerçek değerleri temsil etmez.

GENEL ÖZELLİKLER

Aşağıdaki tablo, verdiğiniz SYSTEM_MONITOR kaynak kodundaki özellikleri ve Türkçe_set2(3).txt sözlüğündeki karşılıkları birlikte gösterir. Sözlükte doğrudan karşılığı bulunmayan bilgi türü adlarında, kaynak koddaki açıklamalar esas alınmıştır.

ÖZELLİK EOS TÜRKÇE KARŞILIĞI VARSAYILAN AÇIKLAMA
UCType Kontrol Tipi SYSTEM_MONITOR Kullanıcı kontrolünün tipini tanımlar.
UpdateInterval Güncelleme Aralığı 10000 Kontrolün sistem bilgisini yenileme aralığını milisaniye cinsinden belirler.
DecimalPoint Ondalık Hane 0 Sayısal değerlerin gösterimindeki ondalık hane ayarını belirler.
UCBackColor Kontrol Arka Renk Transparent Kontrolün arka plan rengini belirler.
UCForeColor Kontrol Yazı Rengi Black Kontrol metinlerinin rengini belirler.
UCFont Kontrol Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25f Kontrol içerisinde kullanılan yazı tipini belirler.
InformationName Bilgi Adı Computermodel Kontrolün göstereceği SMBilgiTuru seçeneğini belirler.
ChartBorderStyle Grafik Kenar Stili None Grafik alanının kenar görünümünü belirler.
GridColor Izgara Rengi Yellow Grafik üzerindeki ızgara/kılavuz çizgilerinin rengini belirler.
GridPixels Izgara Pikselleri 0 Grafik ızgarasının piksel tabanlı ayarını belirler.
LineColor Çizgi Rengi DarkBlue Çizgi grafik gösteriminde kullanılacak çizgi rengini belirler.
ChartType Grafik Türü Stick Grafiğin çubuk veya çizgi biçiminde gösterilmesini belirler.
InitialHeight İlk Yükseklik 1000 Grafik/gösterim alanı için başlangıç yüksekliği değerini belirler.
BarColor Çubuk Rengi DarkBlue Çubuk grafik gösteriminde kullanılacak çubuk rengini belirler.
BorderType Kenarlık Tipi None Kontrol kenarlığının tipini belirler.
HeaderBackColor Başlık Arka Renk Transparent Başlık alanının arka plan rengini belirler.
HeaderForeColor Başlık Fore Color Black Başlık alanındaki yazı rengini belirler.
HeaderFont Başlık Yazı Tipi Arial Narrow, 8.25f Başlık alanında kullanılan yazı tipini belirler.
ShowHeader Başlığı Göster false Başlık alanının gösterilip gösterilmeyeceğini belirler.

SEÇENEKLER KÜMESİ

Kaynak kodundaki enum yapıları sayfada doğrudan enum listesi olarak değil, Seçenekler Kümesi yaklaşımıyla aşağıda sunulmuştur.

SMBilgiTuru • Bilgi Türleri

Kontrolün InformationName özelliğinde seçilebilen bilgi kümesidir.

Bilgisayar Modeliİşlemci TürüKullanıcıSCADA OperatörüBağlantı DurumuCPU KullanımıCPU Kullanım TarihçesiHafıza VHafıza PHafıza Kullanım TarihçesiSabit Disk Okuma TarihçesiSabit Disk Yazma TarihçesiGelen Ağ Paketi TarihçesiGiden Ağ Paketi Tarihçesi

GNCerceveTuru • Çerçeve

ChartBorderStyle ve BorderType için verilen seçenek kümesidir.

YokTek SabitSabit 3 Boyutlu

SMCizgiTuru • Grafik

ChartType özelliğinin grafik görünümünü belirleyen seçenek kümesidir.

ÇubukÇizgi

SYSTEM_MONITOR ÇALIŞMA MANTIĞI

Kontrolün kullanım mantığı, seçilen bilgi türünün sistemden alınması ve güncelleme aralığı içerisinde görsel olarak sunulması üzerine kuruludur. Tarihçe türlerinde ise değişimin grafiksel görünümü ön plana çıkar.

SEÇİMBilgi Adı
SİSTEMBilgi kaynağı
GÜNCELLEME10000 ms
GRAFİKÇubuk / Çizgi
OPERATÖRHızlı izleme

Teknik değerlendirme

Windows performans sayaçları yüksek frekanslı veri toplama için tasarlanmış değildir; Microsoft, bunların saniyede birden daha sık toplanmasını uygun görmez. Bu nedenle SYSTEM_MONITOR için verilen UpdateInterval=10000 ms değeri, kaynak kodunuz açısından 10 saniyelik bir güncelleme aralığıdır ve dokümantasyon örneğinde bu değer korunmuştur.

SCADA KULLANIM ALANLARI

SYSTEM_MONITOR, proses ekranının yanında sistemin kendisine ilişkin teknik görünürlüğün gerekli olduğu ekranlarda kullanılabilir. Aşağıdaki kullanım alanları, kontrolün tanımlanan bilgi türlerinden türetilen örnek kullanım senaryolarıdır.

Operatör Ana Ekranı

CPU kullanımı, bellek ve bağlantı durumu gibi bilgiler kompakt bir teknik durum alanında gösterilebilir.

Teknik İzleme

CPU, bellek, disk ve ağ tarihçeleri üzerinden sistem davranışındaki değişimler grafiksel olarak takip edilebilir.

İletişim İzleme

Gelen ve giden ağ paketi tarihçeleri, iletişim trafiğinin görsel olarak izlenmesine yönelik bilgi alanları oluşturabilir.

Operatör Bilgisi

Kullanıcı ve SCADA operatörü bilgileri, ekranın o anda hangi çalışma bağlamında kullanıldığını görünür kılabilir.

Disk Hareketi

Disk okuma ve yazma tarihçeleri, depolama birimindeki etkinliğin ayrı ayrı izlenmesine yardımcı olabilir.

Sistem Sağlığına Görsel Bakış

Çeşitli bilgi türlerinin tek bir kontrol içinde seçilebilir olması, teknik durum bilgilerinin SCADA ekranına taşınmasını kolaylaştırır.

TEKNİK KAYNAKLAR

Sistem bilgileri ve Windows performans ölçümlerinin genel teknik arka planı için aşağıdaki Microsoft Learn kaynakları incelenmiştir.

SONUÇ

SYSTEM_MONITOR, SCADA ekranını yalnızca proses verilerini gösteren bir alan olmaktan çıkararak bilgisayarın ve çalışma ortamının teknik durumunu da görünür kılabilecek bir kullanıcı kontrolüdür. En önemli özelliği, farklı sistem bilgi türlerini InformationName / Bilgi Adı üzerinden seçilebilir hale getirmesidir.

Kontrol; anlık CPU ve bellek bilgileri yanında, kullanıcı ve operatör bilgisi, bağlantı durumu, CPU/bellek geçmişi, disk okuma-yazma geçmişi ve ağ trafiği geçmişi gibi farklı bilgi sınıflarını aynı yapı içinde ele alır. Grafik tarafında ise Çubuk ve Çizgi seçenekleri ile farklı görsel anlatımlar oluşturulabilir.

Ana fikir

Sistem bilgisi → canlı güncelleme → tarihçe → grafiksel görünüm → SCADA ekranında teknik görünürlük.

Dokümantasyon notu

Bu sayfadaki kullanıcı kontrolü özelliklerinin teknik adları ve varsayılan değerleri doğrudan verilen SYSTEM_MONITOR kaynak kodundan alınmıştır. Türkçe özellik karşılıklarında Türkçe_set2(3).txt esas alınmıştır. Windows sistem/performance açıklamaları ise Microsoft Learn kaynaklarıyla desteklenmiştir. Kaynak kodunda açıklanmayan davranışlar kesin özellik gibi sunulmamıştır.

← Önceki İçeriğe Dön