Olay ve Alarmların Tesis Otomasyonundaki Önemi

Alarm ve olaylar, tesiste meydana gelen önemli gelişmeler hakkında işletme personelini bilgilendirmek amacıyla kullanılmaktadır. Tesis otomasyonunda bu bilgiler, işletme ve tesis güvenliği açısından önemli bir role sahiptir.

Özellikle prosesin normal işletme koşullarından istenmeyen şekilde sapması durumunda ilgili işletme ve bakım personelinin zamanında uyarılması, gerekli tedbirlerin alınmasına ve problemin kontrollü şekilde giderilmesine yardımcı olur.

EOS SCADA yaklaşımı: Olay ve alarm bilgileri yalnızca anlık bir uyarı olarak değerlendirilmez. Bu bilgiler aynı zamanda zaman damgası, sınıflandırma ve ek bilgilerle birlikte kaydedilerek tesisin geçmiş işletme durumlarının incelenmesine olanak sağlar.

Alarmlar

Alarmlar, tesiste önemli sorunlara neden olabilecek işlem koşullarına ilişkin uyarıları temsil eder. Bir alarmın temel amacı, bir şeylerin ters gittiğini veya belirli bir işletme aşamasına ulaşıldığını işletme personeline bildirmektir.

Alarm durumları, çoğu durumda işletme personelinin uygun bir yanıt vermesini gerektirir. Böylece tesis ekipmanının, prosesin veya işletme koşullarının güvenli sınırlar içerisinde tutulmasına yardımcı olunur.

Alarm örnekleri:

  • Bir tankın su seviyesinin güvenli seviyenin üzerine çıkması.
  • Tesis ekipmanının tanımlanan güvenli sıcaklık sınırını aşması.
  • Proses değişkeninin belirlenen işletme limitlerinin dışına çıkması.

Olaylar

Olaylar, işletme ile ilgili normal sistem mesajlarını temsil eder ve genel olarak bir operatörün doğrudan müdahalesini gerektirmez. Olay, sistem içerisinde tespit edilebilir bir durum veya gerçekleşmiş bir işletme hareketi olarak değerlendirilebilir.

Olay örnekleri:

  • İşletme personelinin kendi kullanıcı adıyla SCADA sisteminde oturum açması.
  • Bir ayar noktasının değiştirilmesi.
  • Bir düğmeye veya operatör komutuna basılması.

Bir olay, gerekli görüldüğünde alarm tanımları yardımıyla belirli bir alarm ile ilişkilendirilebilir. Böylece olay ve alarm bilgilerinin aynı sistem içerisinde birlikte değerlendirilmesi mümkün olur.

Olay/Alarm Sisteminin İşletme Açısından Önemi

Olay ve alarm sistemleri, modern süreç kontrol sistemlerinde tesisin ekonomik ve güvenli şekilde işletilebilmesi için önemli bir görev üstlenmektedir.

Kontrol edilen sistemde normal durumdan istenmeyen sapmalar meydana geldiğinde ilgili işletme ve bakım personelinin uyarılması; gerekli tedbirlerin alınmasına, problemin kaynağının belirlenmesine ve kontrollü müdahalelerle düzeltilmesine katkı sağlar.

Bunun yanında olay ve alarm kayıtlarının geçmişe dönük olarak incelenebilmesi; kaza, acil veya istenmeyen durumların ayrıntılı olarak araştırılması, tesis verimi ve performansının değerlendirilmesi ve önleyici bakım programlarının geliştirilmesi açısından önemli bilgiler sağlar.

Olay ve alarm kayıtları, yalnızca anlık işletme uyarıları için değil; aynı zamanda tesis sağlığının izlenmesi, bakım gereksinimlerinin belirlenmesi ve geçmiş işletme davranışlarının analiz edilmesi için de kullanılabilir.

EOS SCADA Olay/Alarm Kaydedicisi

EOS SCADA yazılımları, yukarıda açıklanan ihtiyaçlar doğrultusunda Olay/Alarm Kaydedicisi özelliği ile donatılmıştır.

Sistem, SCADA uygulamasında meydana gelen anlık olay ve alarmları zaman damgaları ve ilgili ek bilgilerle birlikte veri tabanına kaydedebilir. Aynı zamanda olay ve alarm durumları tesis personeline ekranda görsel ve işitsel uyarılarla bildirilebilir.

Bu yapı sayesinde alarmın meydana geldiği andaki işletme durumu kayıt altına alınırken, işletme personelinin de olaydan veya alarmdan zamanında haberdar olması sağlanır.

DİKKAT: Olay ve alarm bilgilerinin anlamlı ve düzenli şekilde yönetilebilmesi için sistem tasarımı sırasında uygun sınıflandırmaların oluşturulması önemlidir.

Olay ve Alarmların Temel Nitelikleri

EOS SCADA'da bir olay veya alarm için önemli olan üç temel nitelik bulunmaktadır. Bu nitelikler TÜR, GRUP ve SEVİYE olarak ifade edilir.

SCADA sistemi tasarımı sırasında olay ve alarmların bu niteliklere göre sınıflandırılması, kayıtların daha kolay yönetilmesini ve işletme sırasında ilgili bilgilerin daha anlaşılır şekilde değerlendirilmesini sağlar.

Üç temel nitelik:

  • TÜR: Olayın veya alarmın hangi sınıfa ait olduğunu belirtir.
  • GRUP: Alarmın veya olayın hangi kaynaktan geldiğini belirtir.
  • SEVİYE: Alarmın veya durumun ciddiyetini belirtir.

TÜR

Sisteme tanımlanacak her olayın veya alarmın, SCADA tasarımcısı tarafından belirlenmiş bir TÜR sınıfına ait olması gerekmektedir.

Örneğin olay ve alarm bilgileri iki ayrı sınıf halinde düzenlenebilir. Bu durumda Olay ve Alarm sınıfları TÜR olarak tanımlanabilir.

SCADA uygulamalarında ihtiyaç duyulması halinde alarm ve olay dışında Uyarı adında üçüncü bir tür de kullanılabilir. Uyarılar, herhangi bir aciliyet oluşturmasa dahi sistem sağlığı açısından takip edilmesinde fayda bulunan durumları ifade etmek amacıyla kullanılabilir.

GRUP

Sisteme tanımlanacak her olayın veya alarmın, SCADA tasarımcısı tarafından belirlenmiş bir GRUP sınıfına ait olması gerekmektedir.

Alarm gruplarını, alarmın kaynağını veya kaynak kategorisini ifade eden sınıflar olarak değerlendirmek mümkündür.

Bir alarm; herhangi bir tesis bileşeninden, proses verisinden, EOS donanımlarından veya iletişim hattından kaynaklanabilir. Bu nedenle grupların tesisin yapısına uygun şekilde oluşturulması, alarm bilgilerinin kaynağının kolayca anlaşılmasını sağlar.

Örnek grup kaynakları: tesis bileşenleri, proses verileri, EOS donanımları ve iletişim hatları.

SEVİYE

Olay veya alarm bilgilerinin son temel niteliği, alarm durumunun ciddiyetini belirleyen SEVİYE bilgisidir.

Alarm seviyeleri tesisin ihtiyaçlarına göre farklı sınıflandırmalarla tanımlanabilir. Örneğin düşük, orta ve yüksek seviyeleri kullanılarak alarmın önem derecesi işletme personeline açık biçimde gösterilebilir.

Örnek seviye sınıfları:

  • Düşük: İzlenmesi gereken ancak acil müdahale gerektirmeyen durumlar.
  • Orta: İşletme personelinin değerlendirmesini gerektiren durumlar.
  • Yüksek: Öncelikli değerlendirme ve müdahale gerektiren ciddi alarm durumları.

Olay ve Alarm Bilgilerinin Sınıflandırılması

Olay türlerinin, gruplarının ve seviyelerinin sistem tasarımı sırasında doğru şekilde oluşturulması, daha sonra tanımlanacak olay ve alarm bilgilerinin düzenli bir yapıya sahip olmasını sağlar.

Bu sınıflandırma sayesinde aynı türdeki olay ve alarmlar birlikte değerlendirilebilir, alarmın kaynağı daha kolay belirlenebilir ve olayın veya alarmın önem derecesi hızlı şekilde anlaşılabilir.

  1. TÜR sınıflarını belirleyiniz.
  2. GRUP sınıflarını alarm kaynaklarına göre oluşturunuz.
  3. SEVİYE sınıflarını alarmın ciddiyetine göre tanımlayınız.
  4. Olay ve alarm tanımlarını uygun tür, grup ve seviyelerle ilişkilendiriniz.
  5. Kayıt altına alınacak olay ve alarm bilgilerinin anlamlı ve tutarlı olmasını sağlayınız.

Olay ve Alarm Kayıtlarının Kullanım Alanları

Alarm mekanizmaları ile tesis personelinin uyarılmasının yanında, olay ve alarm verilerinin kayıt altına alınması tesislerin güvenli ve verimli şekilde işletilmesi açısından önem taşımaktadır.

Kaydedilen veriler; kaza, acil durum ve diğer istenmeyen durumların ayrıntılı olarak incelenmesi, tesis verimi ve performansının değerlendirilmesi, bakım gereksinimlerinin belirlenmesi ve önleyici bakım programlarının geliştirilmesi gibi çalışmalarda kullanılabilir.

Kayıtların sağladığı temel fayda: Anlık olarak meydana gelen olay ve alarmlar, daha sonra geriye dönük olarak incelenebilecek kalıcı işletme bilgilerine dönüştürülür.

Sonuç

EOS SCADA Olay/Alarm Kaydedicisi, tesis otomasyonunda meydana gelen olay ve alarm bilgilerinin işletme personeline zamanında bildirilmesini ve bu bilgilerin daha sonra incelenebilmesi amacıyla kayıt altına alınmasını sağlar.

Olay ve alarm bilgilerinin TÜR, GRUP ve SEVİYE nitelikleri kullanılarak sınıflandırılması, SCADA projesindeki alarm ve olayların düzenli, anlaşılır ve yönetilebilir bir yapıya kavuşturulmasına yardımcı olur.

Kaydedilen olay ve alarm verileri yalnızca işletme sırasında personelin uyarılması için değil; aynı zamanda tesis güvenliğinin değerlendirilmesi, performans analizleri, bakım çalışmalarının planlanması ve geçmiş işletme olaylarının ayrıntılı olarak incelenmesi için de önemli bir bilgi kaynağı oluşturur.

Olay türlerinin, gruplarının, seviyelerinin ve sistem alarmlarının nasıl tanımlanacağı ile olay bilgilerinin bu sınıflandırmalar kullanılarak nasıl girileceği aşağıdaki dokümantasyon bölümlerinde ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

← Önceki İçeriğe Dön